เครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์

วิธีใช้

ใช้เหมือนเครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์แบบพกพา คือกดทั้งบรรทัดก่อน แล้วกด = เพื่อคำนวณ แต่ละปุ่มมีได้ถึงสามความหมาย ความหมายแรกพิมพ์อยู่บนปุ่ม ความหมายสีทองด้านซ้ายเหนือปุ่มต้องกด SHIFT ก่อน และความหมายสีเขียวด้านขวาต้องกด ALPHA ก่อน SHIFT และ ALPHA มีผลกับปุ่มถัดไปปุ่มเดียว เช่น SHIFT sin ได้ sin⁻¹ แล้วปุ่มต่อไปกลับเป็นปุ่มปกติ ถ้ากด SHIFT หรือ ALPHA ผิด ให้กดปุ่มเดิมซ้ำอีกครั้งเพื่อยกเลิก เมนูบนจอ (MODE SETUP และ SHIFT กับ 1 ถึง 8) เลือกได้ด้วยปุ่มตัวเลขหรือแตะที่บรรทัดนั้น

บรรทัดใต้หน้าจอบอกว่าเครื่องคิดเลขกำลังทำอะไร เมื่อเคอร์เซอร์อยู่ในฟังก์ชัน บรรทัดนี้แสดงว่าฟังก์ชันนั้นรับค่าอะไรและให้ผลอะไร โดยเขียนแบบเดียวกับที่หน้าจอแสดง และทำตัวหนาที่ช่องซึ่งเคอร์เซอร์อยู่ เช่น Pol(x, y) ที่ y เป็นตัวหนา หมายความว่าตัวเลขถัดไปคือ y เมื่อเครื่องคิดเลขรอปุ่มใดปุ่มหนึ่งจากไม่กี่ปุ่ม เช่น หลังกด STO RCL hyp หรือเปิดเมนู ปุ่มเหล่านั้นจะมีกรอบสีทอง จึงหาปุ่มที่ต้องกดต่อได้บนแป้นทันที บนคอมพิวเตอร์ เมื่อชี้เมาส์ค้างไว้ที่ปุ่ม หรือที่ข้อความสีทองหรือสีเขียวเหนือปุ่ม จะมีคำอธิบายว่าปุ่มนั้นทำอะไร

วงเล็บที่ยังเปิดค้างอยู่ท้ายบรรทัดจะปิดให้เอง กด √(2 แล้ว = ได้เลย ปุ่มที่กดจะแทรกหน้าเคอร์เซอร์ ส่วน SHIFT DEL (INS) เปลี่ยนเป็นพิมพ์ทับปุ่มที่เคอร์เซอร์อยู่ ใช้แก้ตัวเลขตัวเดียวในบรรทัดยาวโดยไม่ต้องลบก่อน บนคอมพิวเตอร์พิมพ์จากแป้นพิมพ์ได้ด้วย ได้แก่ ตัวเลข + − * / ^ ( ) , ! % ปุ่ม Enter แทน = ปุ่ม Backspace แทน DEL ปุ่ม Esc แทน AC และปุ่มลูกศร ฟังก์ชันพิมพ์ตามชื่อได้ เช่น sqrt( หรือ sin( เมื่อพิมพ์วงเล็บเปิดจะกลายเป็นปุ่มนั้น กด Shift แล้วปล่อยโดยไม่กดปุ่มอื่นคือ SHIFT กดสองครั้งคือ ALPHA ปุ่มแป้นพิมพ์หรือ ? แสดงรายการปุ่มทั้งหมด

สูตรงานช่าง เช่น ความเร็วรอบ ความสูงไซน์บาร์ หรือน้ำหนักวัสดุ คำนวณตามชื่อได้ในเครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์สำหรับช่าง

ตัวอย่างงานช่าง

แต่ละลิงก์จะเปิดเครื่องคิดเลขพร้อมบรรทัดที่พิมพ์และคำนวณไว้แล้วในหน่วยองศา จึงดูได้ว่ากดปุ่มอะไรบ้าง แล้วกด ◀ เพื่อเปิดบรรทัดแก้ตัวเลขเป็นงานของตัวเองได้

• ความสูงไซน์บาร์ ไซน์บาร์ยาว 100 มม. ตั้งมุม 15°30′ ต้องหนุนเกจบล็อกสูง 100×sin(15°30′) = 26.724 มม. ไซน์บาร์เป็นด้านยาวของสามเหลี่ยมมุมฉาก เกจบล็อกหนุนลูกกลิ้งข้างหนึ่งขึ้นเท่ากับด้านตรงข้ามมุม ความสูงจึงเท่ากับความยาวคูณไซน์ของมุม มุมพิมพ์ตามแบบงานด้วยปุ่ม °′″
• ระยะระหว่างรูบนวงกลม PCD รู 8 รูบน PCD Ø120 ห่างกันศูนย์ถึงศูนย์ 120×sin(180÷8) = 45.922 มม. เส้นตรงระหว่างรูสองรูที่อยู่ติดกันคือคอร์ด ครึ่งหนึ่งของคอร์ดเท่ากับรัศมีคูณไซน์ของครึ่งมุมระหว่างรู คอร์ดทั้งเส้นจึงเท่ากับเส้นผ่านศูนย์กลางคูณ sin(180°/n) เป็นระยะที่ใช้เวอร์เนียร์ตรวจระหว่างสองรู
• มุมของงานเรียว งานเรียวจาก Ø40 ถึง Ø30 ยาว 50 มม. ทำมุมกับแนวแกน tan⁻¹((40−30)÷(2×50)) = 5.7106° กด °′″ ได้ 5°42′38″ ผิวแต่ละข้างลดลงครึ่งหนึ่งของผลต่างเส้นผ่านศูนย์กลางตลอดความยาว จึงต้องหารผลต่างด้วยสอง มุมครึ่งนี้คือมุมที่ตั้งแท่นเลื่อนบน (compound rest)
• ตำแหน่งรูจากรัศมีและมุม รูที่ R50 มุม 135° อยู่ที่ Rec(50, 135) คือ X = −35.355 และ Y = 35.355 มุมนับจากแกน +X ทวนเข็มนาฬิกาแบบในแบบงาน เครื่องหมายของ X และ Y จึงถูกต้องทุกจตุภาค
• เพลาสิบชิ้นเทียบกับพิกัดความเผื่อ ค่าที่วัดได้จากเพลา Ø25 ±0.02 สิบชิ้นที่ผลิตต่อเนื่องกันจากการตั้งงานครั้งเดียวใส่ใน STAT พร้อมขีดจำกัด 24.98 และ 25.02 ค่าเฉลี่ยคือ 25.0022 และ sx คือ 0.0038 ชิ้นงานเกือบทั้งหมดจึงอยู่ระหว่าง 24.9909 ถึง 25.0135 อยู่ในพิกัดความเผื่ออย่างสบาย ได้ Cp 1.77 และ Cpk 1.58 ค่า Cpk ต่ำกว่าเพราะค่าเฉลี่ยสูงกว่ากึ่งกลาง 0.0022 ถ้าชดเชยลง 0.002 ค่า Cpk จะขึ้นมาใกล้ Cp ตัวอย่างนี้จะแทนที่ข้อมูลในตาราง STAT

พิมพ์แบบที่เขียนในตำรา

ในโหมด MthIO ซึ่งเป็นค่าเริ่มต้น บรรทัดจะพิมพ์ตามที่เขียนบนกระดาษ ปุ่มเศษส่วนจะใส่เศษส่วนที่มีช่องว่างเหนือและใต้เส้นแบ่ง โดยเคอร์เซอร์อยู่ในช่องบน ปุ่ม √ xⁿ 10ˣ logₐb Abs ∫ d/dx Σ และ Π ก็ใส่รูปแบบของตัวเองแบบเดียวกัน และ SHIFT a⌟b ใส่จำนวนคละ แตะหรือคลิกที่บรรทัดเพื่อวางเคอร์เซอร์ตรงจุดนั้น ซึ่งเร็วกว่ากด ◀ ▶ ไล่ไปตามบรรทัดยาว ปุ่ม ▶ เลื่อนไปช่องถัดไป และออกจากรูปเมื่อถึงช่องสุดท้าย ◀ เลื่อนกลับ และ ▲ ▼ พาเคอร์เซอร์ไปตามทิศที่ชี้ คือสลับระหว่างตัวเศษกับตัวส่วน และใน ∫ Σ Π ขึ้นไปที่ขอบเขตบนและลงไปที่ขอบเขตล่าง การพิมพ์แบบนี้ทำให้บรรทัดบนจอตรงกับที่เขียนในแบบงานหรือคู่มือ วงเล็บที่วางผิดจึงเห็นได้ทันที เช่น 1+2 ส่วน 3 จะแสดง 1+2 อยู่เหนือเส้นแบ่ง จึงไม่สับสนกับ 1+2÷3 ซึ่งเท่ากับ 1⅔

กด DEL ที่ขอบของรูปจะเลื่อนเข้าไปในรูปแทนการทำให้รูปเสีย กด DEL ที่ต้นรูปจะลบรูปนั้นออกโดยเก็บสิ่งที่อยู่ในช่องแรกไว้ ส่วนเศษส่วนจะเหลือเป็น ตัวเศษ÷ตัวส่วน ค่าจึงไม่เปลี่ยน ในโหมด LineIO บรรทัดพิมพ์เป็นบรรทัดเดียว และพิมพ์เศษส่วนเป็น 1⌟3⌟4

Ans, PreAns และประวัติ

กด = แต่ละครั้ง ผลลัพธ์จะเก็บไว้เป็น Ans และผลลัพธ์ก่อนหน้านั้นเป็น PreAns ถ้ากดเครื่องหมายคำนวณทันทีหลัง = จะคำนวณต่อจากผลลัพธ์ เช่น 25.4 = แล้ว ÷ 8 = ได้ Ans÷8 โดยไม่ต้องพิมพ์ 25.4 ซ้ำ ถ้ากด = ซ้ำ จะคำนวณบรรทัดเดิมใหม่ด้วย Ans ล่าสุด เช่น Ans×1.1 = = = คือเพิ่ม 10% สามครั้ง ปุ่ม ▲ ▼ เรียกบรรทัดก่อนหน้ากลับมาพร้อมผลลัพธ์ และกด ◀ หรือ ▶ หลังผลลัพธ์เพื่อเปิดบรรทัดนั้นแก้ไข ถ้ากดผิดกลางบรรทัดยาวจึงแก้ได้โดยไม่ต้องพิมพ์ใหม่ทั้งบรรทัด

Ans PreAns ตัวแปร เมทริกซ์ เวกเตอร์ ข้อมูล และประวัติ เก็บไว้ในเบราว์เซอร์บนเครื่องนี้ พรุ่งนี้เปิดมาก็ยังอยู่ กด CLR (SHIFT 9) เพื่อล้างทั้งหมด

หน่วยความจำ: STO RCL ตัวแปร และ M

กด STO แล้วกดปุ่มที่มีตัวอักษรสีเขียว เพื่อเก็บผลลัพธ์ไว้ในตัวแปรนั้น คือ A ถึง F อยู่บนปุ่ม (−) ถึง tan ตัว X อยู่บนปุ่ม ) ตัว Y อยู่บนปุ่ม S⇔D และ M อยู่บนปุ่ม M+ กด RCL แล้วกดปุ่มเดียวกันเพื่อดูค่าที่เก็บไว้ ส่วน ALPHA แล้วกดปุ่มนั้นจะพิมพ์ชื่อตัวแปรลงในบรรทัด จึงคำนวณ 2A+B จากค่าที่เก็บไว้ได้ และ X กับ Y มีปุ่มของตัวเองด้วย ให้เก็บค่าที่วัดได้หรือค่าคงที่ไว้ในตัวแปร แทนการลอกตัวเลขด้วยมือจากบรรทัดหนึ่งไปอีกบรรทัดหนึ่ง เพราะการลอกตัวเลขผิดเป็นความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดในการใช้เครื่องคิดเลข

M+ บวกผลลัพธ์เข้า M และ M− ลบออก ใช้รวมค่าหลายค่า เช่น น้ำหนักของชิ้นงานหลายชิ้น หรือความยาวในรายการตัดวัสดุ ค่าใน M ค้างอยู่ตลอด แม้ข้ามวัน ผลรวมเก่าที่ค้างอยู่จึงถูกบวกรวมเข้ากับผลรวมใหม่ เมื่อ M ไม่เป็นศูนย์ แถวบนสุดของหน้าจอจะแสดงค่าใน M เช่น M=12.5 หลังกด M+ M− หรือ RCL M บรรทัดใต้หน้าจอจะบอกจำนวนค่าที่บวกเข้าไป (n) ค่าเฉลี่ย (x̄) ค่าน้อยที่สุด และค่ามากที่สุด ถ้ากดค่าใดซ้ำหรือตกไป จะเห็นได้จาก n ก่อนนำผลรวมไปใช้ และ M− ของค่าที่เคยบวกด้วย M+ จะเอาค่านั้นออกจากจำนวนนับด้วย ก่อนเริ่มรวมค่าชุดใหม่ให้กด 0 แล้ว STO แล้ว M+ เพื่อตั้ง M เป็นศูนย์ วิธีนี้ไม่กระทบตัวแปรอื่นและประวัติ ต่างจาก CLR ที่ล้างทั้งหมด

CALC และ SOLVE

CALC ใช้คำนวณสูตรเดียวกับค่าหลายชุด พิมพ์สูตรด้วยตัวแปร เช่น π×D×N÷1000 โดยกด D และ N จาก ALPHA แล้วกด CALC เครื่องจะถามค่าทีละตัว พร้อมแสดงค่าที่เก็บอยู่ กด = เพื่อใช้ค่านั้น กด CALC อีกครั้งเพื่อคำนวณชุดถัดไป บรรทัดแบบ Y=2X+1 (ALPHA CALC พิมพ์เครื่องหมาย =) จะเก็บผลลัพธ์ไว้ในตัวแปรทางซ้าย

ใส่หลายขั้นในบรรทัดเดียวได้ โดยคั่นด้วย ALPHA ∫ (:) เครื่องจะคำนวณทีละขั้น ผลของแต่ละขั้นเป็น Ans ของขั้นถัดไป เช่น A=25.4:B=A÷8:A×B ตัวแปรที่ขั้นใดกำหนดค่าไว้ CALC จะไม่ถามค่า

SOLVE (SHIFT CALC) หาค่า X ที่ทำให้บรรทัดเป็นจริง เช่น X²=2 ถ้าบรรทัดไม่มีเครื่องหมาย = จะถือว่าเท่ากับ 0 เครื่องจะถามค่า X ก่อนเพื่อใช้เป็นจุดเริ่มค้นหา สมการที่มีสองคำตอบจะได้คำตอบที่อยู่ใกล้จุดเริ่มกว่า จึงควรเริ่มใกล้คำตอบที่ต้องการ ผลลัพธ์แสดง X และ L−R คือผลต่างที่ยังเหลือระหว่างสองข้างของสมการ L−R ที่ใกล้ 0 เป็นตัวยืนยันว่าคำตอบนั้นถูกต้อง ถ้าบรรทัดมีตัวแปรมากกว่าหนึ่งตัว เครื่องจะถามว่าจะหาค่าตัวใด แล้วถามค่าของตัวอื่นก่อน

VERIFY (SHIFT 6) ตรวจข้อความว่าจริงหรือไม่ เลือก = ≠ > ≥ < หรือ ≤ จากเมนู เช่น √2×√2=2 แล้วกด = จะได้ TRUE หรือ FALSE ทั้งสองข้างเทียบกันที่สิบหลักตามที่จอแสดง 0.1+0.2=0.3 จึงเป็น TRUE แม้เลขฐานสองในคอมพิวเตอร์จะต่างกันที่หลักที่ 17 ใช้ตรวจโซ่ขนาด หรือตรวจสูตรที่ย้ายข้างแล้วเทียบกับสูตรเดิม

∫ d/dx Σ และ Π

∫(f(X), a, b) คือพื้นที่ใต้กราฟของ f จาก a ถึง b ส่วน d/dx(f(X), a) คือความชันของ f ที่ a และ Σ(f(X), a, b) กับ Π(f(X), a, b) คือผลรวมและผลคูณของ f สำหรับจำนวนเต็มตั้งแต่ a ถึง b ทั้งหมดนี้คำนวณ f ที่ค่า X หลายค่า จึงต้องเขียน f ด้วย X การหาอินทิกรัลจะแบ่งช่วงย่อยลงเรื่อยๆ จนผลสองครั้งตรงกันราว 11 หลัก ฟังก์ชันที่กระโดดหรือพุ่งขึ้นกลางช่วงต้องแบ่งช่วงที่จุดนั้น

รูปแบบการแสดงผล

• MthIO (SETUP 1) แสดงบรรทัดแบบที่เขียนในตำรา และให้ผลลัพธ์แบบค่าแม่นตรงเมื่อมี เช่น 1÷3 เป็นเศษส่วนซ้อนกัน √8 เป็น 2√2 และ 3π÷4 เป็นเศษส่วนของ π บรรทัดที่มีจุดทศนิยม ค่าคงที่ หรือการแปลงหน่วย จะได้ผลเป็นทศนิยม เพราะค่าเหล่านั้นมาจากการวัด ไม่ใช่ค่าแม่นตรง เช่น 25.4÷8 ได้ 3.175 ไม่ใช่ 127⌟40 ส่วน LineIO (SETUP 2) แสดงทั้งบรรทัดและผลลัพธ์ในบรรทัดเดียวด้วยทศนิยม ข้างผลลัพธ์แบบค่าแม่นตรง หน้าจอแสดงค่าทศนิยมไว้ด้วย เช่น 0.375= อยู่หน้า 3⌟8 เพราะแบบงานและไมโครมิเตอร์อ่านค่าเป็นทศนิยม ทั้งสองแบบกด S⇔D เพื่อสลับระหว่างค่าแม่นตรงกับทศนิยม และ SHIFT S⇔D สลับระหว่าง 7⌟4 กับ 1⌟3⌟4 เศษส่วนที่ทศนิยมไม่รู้จบจะแสดงเป็นทศนิยมซ้ำก่อน โดยมีขีดเหนือเลขที่ซ้ำ เช่น 1⌟6 แล้ว 0.16̅ แล้ว 0.1666666667 ทศนิยมซ้ำเกิดจากการหารยาว เลขแต่ละหลักขึ้นกับเศษที่เหลือจากหลักก่อนหน้าเท่านั้น เมื่อเศษเดิมกลับมา เลขทุกหลักหลังจากนั้นจึงกลับมาซ้ำ ทศนิยมจะจบได้ก็ต่อเมื่อตัวส่วนมีตัวประกอบเพียง 2 และ 5 ซึ่งเป็นตัวประกอบของสิบ เช่น 3⌟8 คือ 0.375 แต่ 1⌟6 ไม่รู้จบ
• หน้าที่สองของ SETUP (กด ▼ ในเมนู SETUP) กำหนดให้เศษส่วนแสดงเป็น 1⌟3⌟4 (ab/c) หรือ 7⌟4 (d/c) จำนวนเชิงซ้อนแสดงเป็น a+bi หรือ r∠θ เปิดปิดคอลัมน์ความถี่ของ STAT ให้ TABLE ถาม g(X) ด้วยหรือไม่ และใช้จุลภาคเป็นจุดทศนิยม โดยคั่นค่าด้วย ; แบบที่ใช้กันในหลายประเทศในยุโรป
• Fix Sci และ Norm (SETUP 6–8) กำหนดจำนวนทศนิยม Fix กำหนดจำนวนตำแหน่งทศนิยมแบบในแบบงาน Sci กำหนดจำนวนเลขนัยสำคัญ และ Norm 1 หรือ 2 เปลี่ยนเป็น ×10ˣ เมื่อค่าน้อยกว่า 0.01 หรือน้อยกว่า 10⁻⁹
• ENG แสดงผลลัพธ์ด้วยเลขชี้กำลังที่เป็นผลคูณของ 3 ตรงกับขั้นของ k M m และ µ เช่น 0.0047 เป็น 4.7ᴇ−3 คือ 4.7 ในพัน กดแต่ละครั้งเลื่อนจุดทศนิยมไปสามตำแหน่ง และ SHIFT ENG เลื่อนกลับ
• °′″ หลัง = แสดงมุมเป็นองศา ลิปดา พิลิปดา และกดอีกครั้งเพื่อกลับ ในบรรทัดคำนวณใช้กำกับองศา ลิปดา พิลิปดาตามที่อ่านได้จากเครื่องมือวัดหรือแบบงาน เช่น 30°15°20° คือ 30°15′20″
• FACT (SHIFT °′″) แยกผลลัพธ์ที่เป็นจำนวนเต็มเป็นตัวประกอบเฉพาะ เช่น 360 คือ 2³×3²×5

มุมและพิกัด

ปุ่ม DRG เปลี่ยนหน่วยของมุมเป็นองศา (D) เรเดียน (R) และเกรเดียน (G ซึ่งหนึ่งรอบเท่ากับ 400) ค่าที่กำกับหน่วยไว้จะถูกแปลงเป็นหน่วยที่ใช้อยู่ กด DRG▶ (SHIFT Ans) แล้วกด 1 2 หรือ 3 เพื่อพิมพ์ ° ʳ หรือ ᵍ เช่น (π/2)ʳ ได้ 90 เมื่อใช้หน่วยองศา

Pol(x, y) และ Rec(r, θ) แปลงระหว่างตำแหน่ง X–Y ของจุด กับระยะและมุมจากจุดศูนย์ เช่น รูบนวงกลม PCD ที่รัศมี 40 มุม 30° อยู่ที่ Rec(40, 30) คือ X = 34.641 และ Y = 20 ส่วน Pol ทำกลับกัน คือหาระยะและมุมจากพิกัดที่อ่านได้ในแบบงาน ค่าแรกเก็บใน X และค่าที่สองเก็บใน Y จึงนำไปใช้ในบรรทัดถัดไปได้ทันที

CONST และ CONV

CONST (SHIFT 7) มีค่าคงที่ทางฟิสิกส์ 40 ค่า ตามค่า CODATA 2022 ที่ NIST เผยแพร่ ส่วน CONV (SHIFT 8) มีการแปลงหน่วย โดยเรียงหน่วยที่ใช้ในโรงงานไว้ก่อน เช่น นิ้ว ฟุตต่อนาที ปอนด์แรง ปอนด์แรงฟุต psi และ bar เลือกจากรายการ ค่าคงที่จะใส่เป็นสัญลักษณ์ ส่วนการแปลงหน่วยใส่ต่อท้ายค่า เช่น 10in▶mm ตัวคูณทุกตัวมาจากนิยามของหน่วย เช่น หนึ่งนิ้วเท่ากับ 25.4 มม. พอดี และหนึ่งปอนด์เท่ากับ 0.45359237 กก. พอดี การแปลงจึงไม่เพิ่มความคลาดเคลื่อน

โหมดต่างๆ

• CMPLX จำนวนเชิงซ้อน พิมพ์ด้วย 𝑖 หรือเป็นขนาด∠มุมด้วย SHIFT 𝑖 กด SHIFT 2 เพื่อใช้ arg Conjg และ ▶r∠θ หรือ ▶a+bi เพื่อแสดงผลลัพธ์แบบใดแบบหนึ่ง ในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ แรงดันหรืออิมพีแดนซ์มีทั้งขนาดและมุม โหมดนี้เก็บทั้งสองค่าไว้ตลอดทุกขั้น
• STAT พิมพ์ข้อมูลในตาราง เป็น X อย่างเดียว หรือ X กับ Y และมีคอลัมน์ความถี่สำหรับค่าที่ซ้ำกัน ตารางด้านล่างให้จำนวนข้อมูล ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานทั้งสองแบบ (σx หารด้วย n ส่วน sx หารด้วย n − 1 สำหรับข้อมูลตัวอย่าง) ควอร์ไทล์ และเมื่อมี Y จะให้สัมประสิทธิ์การถดถอยกับค่า r พร้อม ŷ และ x̂ ของค่าใดก็ได้ SHIFT 1 พิมพ์ค่าเหล่านี้ลงในบรรทัดเป็นชื่อ และแตะผลลัพธ์ก็ได้เช่นกัน เช่น x̄+3sx ใช้ข้อมูลตามที่อยู่ในตารางขณะนั้น จึงเปลี่ยนตามเมื่อแก้ค่าในตาราง 5ŷ คือค่า y ที่ได้จากสมการถดถอยเมื่อ x = 5 และ 20x̂ คือค่า x ที่ทำให้ได้ 20
• BASE-N จำนวนเต็มในฐานสิบ สิบหก สอง หรือแปด เลือกด้วยปุ่ม DEC HEX BIN OCT (x² xⁿ log ln) เลขฐานสิบหก A–F อยู่บนปุ่มที่มีตัวอักษรนั้น กด SHIFT 3 เพื่อใช้ and or xor xnor Not และ Neg กับข้อมูล 32 บิต และใช้ d h b o เพื่อพิมพ์ตัวเลขตัวเดียวในฐานอื่น
• EQN สมการเชิงเส้นสองหรือสามสมการ หรือสมการกำลังสองและกำลังสาม พิมพ์สัมประสิทธิ์แล้วกด = เพื่อแก้สมการ คำตอบที่เป็นจำนวนเชิงซ้อนแสดงเป็น a+bi
• MATRIX และ VECTOR กำหนดขนาดและค่าของ MatA–MatC หรือ VctA–VctC ในตาราง แล้วใช้ในบรรทัดจาก SHIFT 4 หรือ SHIFT 5 เมทริกซ์ใช้ + − × det Trn และ x⁻¹ ส่วนเวกเตอร์ใช้ + − × (ผลคูณไขว้) Dot และ Abs (ความยาว)
• TABLE พิมพ์ f(X) แล้วกด = จากนั้นกำหนดค่าเริ่ม ค่าสุดท้าย และระยะห่าง ค่าของ f จะออกมาเป็นตาราง ใช้ตรวจรูปกราฟหรือเลือกค่าไปพล็อต ถ้าตั้ง f(X),g(X) ไว้ใน SETUP กด = หลัง f(X) แล้วเครื่องจะถาม g(X) และตารางจะแสดงทั้งสองค่าคู่กัน ใช้เทียบสองสูตรหรือดูว่ากราฟสองเส้นตัดกันที่ใด

เทียบชิ้นงานที่วัดได้กับพิกัดความเผื่อ

ใต้ผลลัพธ์ของ STAT ให้ใส่ขีดจำกัดล่างและขีดจำกัดบนของขนาด เครื่องจะให้ x̄ − 3sx และ x̄ + 3sx ซึ่งเป็นช่วงที่ชิ้นงานเกือบทั้งหมดของกระบวนการที่นิ่งอยู่ (99.73% เมื่อขนาดกระจายเป็นรูประฆังตามปกติ) และตัวเลขสองตัวที่บอกว่าช่วงนี้อยู่ในพิกัดความเผื่อได้ดีแค่ไหน

• Cp = (ขีดจำกัดบน − ขีดจำกัดล่าง) ÷ 6sx คือพิกัดความเผื่อกว้างเป็นกี่เท่าของการกระจาย ถ้าอยู่กึ่งกลางพอดี ถ้าต่ำกว่า 1 จะมีชิ้นงานหลุดพิกัดไม่ว่าจะชดเชยไว้เท่าไร ต้องทำให้กระบวนการนิ่งขึ้นเท่านั้น เช่น เปลี่ยนมีดที่คมกว่า หรือจับงานให้แน่นขึ้น
• Cpk = ระยะจาก x̄ ถึงขีดจำกัดที่ใกล้กว่า ÷ 3sx คืออยู่ในพิกัดได้ดีแค่ไหนตามตำแหน่งที่เป็นอยู่จริง ถ้า Cpk ต่ำกว่า Cp มาก แสดงว่าการกระจายดีแต่เยื้องจากกึ่งกลาง ชดเชยค่าก็แก้ได้

Cp และ Cpk หรือ Pp และ Ppk: ใช้การกระจายแบบไหน

ทั้งสองคู่ใช้สูตรเดียวกัน สิ่งที่ต่างกันคือค่าการกระจายที่ใส่แทน σ ซึ่งขึ้นกับว่าวัดชิ้นงานชิ้นไหนมา ขนาดของชิ้นงานแต่ละชิ้นถูกดึงจากสองทาง ทางแรกคือความต่างเล็กๆ ระหว่างชิ้นต่อชิ้นที่มีอยู่เสมอแม้ไม่มีอะไรเปลี่ยน ทางที่สองคือการเปลี่ยนแปลงช้าๆ ระหว่างล็อตหนึ่งกับล็อตถัดไป เช่น มีดสึก วัสดุเส้นใหม่ที่แข็งกว่าเดิมเล็กน้อย เครื่องที่ร้อนขึ้นตลอดช่วงเช้า หรือค่าชดเชยที่แก้หลังเปลี่ยนมีด ชิ้นงานที่ผลิตต่อเนื่องช่วงสั้นๆ เห็นเฉพาะทางแรก ส่วนชิ้นงานที่เก็บมาหลายวันเห็นทั้งสองทาง

• Cp และ Cpk ใช้การกระจายระยะสั้น คือชิ้นงานที่ผลิตต่อเนื่องกันจากการตั้งงานครั้งเดียว มีดเดียวกัน วัสดุเดียวกัน บอกว่าเครื่องจักรและกระบวนการทำได้ดีที่สุดแค่ไหน
• Pp และ Ppk ใช้การกระจายระยะยาว คือชิ้นงานที่เก็บข้ามล็อต ข้ามกะ ข้ามการเปลี่ยนมีด และข้ามวัน ค่า sx จึงรวมการเลื่อนระหว่างล็อตไว้ด้วย มีค่ามากกว่า Pp และ Ppk จึงต่ำกว่า บอกว่าลูกค้าได้รับชิ้นงานจริงเป็นอย่างไร

เครื่องคิดเลขคำนวณทั้งสองคู่แบบเดียวกันจาก sx ของชิ้นงานในตาราง ชื่อที่ใช้จึงขึ้นกับว่าเลือกชิ้นงานมาอย่างไร ชิ้นงานสิบชิ้นที่ออกจากเครื่องติดกันให้ Cp และ Cpk ส่วนสิบชิ้นที่หยิบจากกล่องของสิบวันให้ Pp และ Ppk ช่องว่างระหว่างสองคู่นี้ก็เป็นตัวเลขที่มีประโยชน์ ถ้า Cp สูงแต่ Pp ต่ำ แสดงว่าเครื่องจักรดีอยู่แล้ว ของเสียมาจากสิ่งที่เปลี่ยนระหว่างล็อต วิธีแก้คือทำขั้นตอนให้สม่ำเสมอ เช่น อุ่นเครื่องก่อนเริ่มงาน หรือตั้งค่าชดเชยหลังเปลี่ยนมีด ไม่ใช่เปลี่ยนเครื่องจักร

ลูกค้าทั่วไปมักกำหนดไว้ที่ 1.33 และ PPAP กำหนดให้ Ppk มากกว่า 1.67 ในการศึกษาครั้งแรกของชิ้นงานใหม่ ถ้ามีขีดจำกัดด้านเดียว เช่น ความหยาบผิวสูงสุด หรือความแข็งต่ำสุด ให้เว้นอีกช่องว่างไว้ จะได้เฉพาะ Cpk ตัวเลขจากชิ้นงานไม่กี่ชิ้นใช้ดูคร่าวๆ เท่านั้น จากสิบชิ้น sx เองคลาดได้ราวหนึ่งในสี่ทั้งขึ้นและลง Cpk 1.58 จึงอาจเป็น 1.2 หรือ 2 ก็ได้ ยิ่งวัดมากชิ้น ตัวเลขยิ่งแน่นอน

Syntax ERROR และ Math ERROR

Syntax ERROR คือบรรทัดที่อ่านไม่ได้ เช่น 2×÷3 หรือขาดค่า ส่วน Math ERROR คือบรรทัดที่อ่านได้ถูกต้องแต่ไม่มีค่า เช่น หารด้วยศูนย์ รากที่สองของค่าลบ หรือ sin⁻¹ ของ 1.2 สองแบบนี้แก้ต่างกัน แบบแรกคือกดผิด แบบหลังคือใส่ค่าผิด จึงแยกให้เห็น บรรทัดใต้จอบอกว่าผิดตรงไหน กด ◀ หรือ ▶ เพื่อเปิดบรรทัดแก้ไขโดยเคอร์เซอร์อยู่ตรงจุดที่พบความผิด หรือ AC เพื่อล้าง

เต็มจอและติดตั้งเป็นแอป

ปุ่มเต็มจอให้เครื่องคิดเลขใช้ทั้งหน้าจอ ปุ่มกดจึงใหญ่พอจะกดด้วยนิ้ว ถ้าเบราว์เซอร์ติดตั้งเป็นแอปได้ (Chrome หรือ Edge ทั้งบนโทรศัพท์และคอมพิวเตอร์) หน้านี้จะเสนอให้ติดตั้งในแถบเหนือเครื่องคิดเลข เมื่อปิดแถบนั้นแล้วจะไม่แสดงอีก แต่ยังติดตั้งได้จากเมนูของเบราว์เซอร์ เมื่อติดตั้งแล้วจะเปิดจากหน้าจอโฮมเข้าเครื่องคิดเลขทันที ไม่มีแถบของเบราว์เซอร์ และใช้ได้แม้ไม่มีสัญญาณ เพราะโทรศัพท์เก็บสำเนาของหน้านี้ไว้ ถ้ามีอินเทอร์เน็ต แอปจะโหลดเวอร์ชันล่าสุดทุกครั้งที่เปิด ส่วนแอปที่เปิดค้างไว้หลายวันจะแจ้งเมื่อมีเวอร์ชันใหม่และให้กดโหลดใหม่ โดยหน่วยความจำและประวัติยังอยู่ บน iPhone ให้ติดตั้งจาก Safari โดยกดปุ่มแชร์ แล้วเลือก "เพิ่มไปยังหน้าจอโฮม"