คลังอ้างอิง / ตารางเกลียว

เกลียวเมตริกละเอียด (M×P)

ระยะพิตช์ที่ใช้บ่อย เส้นผ่านศูนย์กลางพิตช์ เส้นผ่านศูนย์กลางรูใน และขนาดรูเจาะนำของเกลียวเมตริกละเอียด M8×1 ถึง M48×3

เกลียวละเอียดมีระยะพิตช์เล็กกว่าเกลียวหยาบขนาดเดียวกัน แบบงานต้องเขียนระยะพิตช์กำกับเสมอ เช่น M12×1.5 เกลียวละเอียดคลายตัวยากกว่า ปรับระยะได้ละเอียดกว่า และเหมาะกับชิ้นงานผนังบาง แต่ยอดเกลียวเล็กจึงเสียหายง่ายกว่า ตารางนี้แสดงเฉพาะระยะพิตช์ที่ใช้บ่อย

D ขนาดระบุD2 D − 0.6495PD1 D − 1.0825PPHP/8P/4เกลียวใน (น็อต)เกลียวนอก (สลักเกลียว)
โปรไฟล์พื้นฐานของเกลียวเมตริก ISO (ISO 68-1) ภาพตัดตามแนวแกนด้านเดียว แกนของเกลียวอยู่ด้านล่าง เกลียวใน (บน) และเกลียวนอก (ล่าง) ใช้โปรไฟล์เดียวกัน เกิดจากสามเหลี่ยมมูลฐานมุม 60° สูง H=0.866 PH = 0.866\,P ที่ตัดยอดออก H/8H/8 และตัดโคนออก H/4H/4 D อยู่ที่โคนเกลียวในและยอดเกลียวนอก D2 อยู่ที่ระดับที่ร่องเกลียวกับฟันเกลียวกว้างเท่ากัน คือ P/2P/2 และ D1 อยู่ที่ยอดเกลียวใน ซึ่งเป็นรูที่แคบที่สุดของเกลียวใน ความสูงเกลียวพื้นฐานระหว่าง D กับ D1 คือ 58H=0.541 P\tfrac{5}{8}H = 0.541\,P โคนของเกลียวนอกจริงเป็นส่วนโค้งที่ลึกกว่า D1 เล็กน้อย
  • D เส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ (Major diameter) เส้นผ่านศูนย์กลางที่ใหญ่ที่สุดของเกลียว อยู่ที่โคนเกลียวในและยอดเกลียวนอก เป็นขนาดระบุในชื่อเกลียว เช่น M8 คือ D = 8 มม.
  • D2 เส้นผ่านศูนย์กลางพิตช์ (Pitch diameter) D2=D−0.6495 PD_2 = D - 0.6495\,P เส้นผ่านศูนย์กลางของทรงกระบอกสมมติที่ร่องเกลียวกับฟันเกลียวกว้างเท่ากัน คือ P/2P/2 สีข้างเกลียวของน็อตและสลักเกลียวสัมผัสกันที่ระดับนี้ จึงเป็นขนาดที่กำหนดความพอดีของเกลียว และเป็นขนาดที่เกจเกลียวและการวัดด้วยลวดสามเส้นตรวจสอบ
  • D1 เส้นผ่านศูนย์กลางเล็ก (Minor diameter) D1=D−1.0825 PD_1 = D - 1.0825\,P เส้นผ่านศูนย์กลางที่เล็กที่สุดของเกลียวใน อยู่ที่ยอดเกลียวใน คือส่วนที่แคบที่สุดของรูเกลียว ค่าในตารางเป็นขนาดพื้นฐาน รูเกลียวจริงใหญ่กว่านี้ได้ตามเกรดความคลาดเคลื่อน เช่น M8 เกรด 6H อยู่ระหว่าง 6.647 ถึง 6.912 มม. รูเจาะนำจึงใหญ่กว่า D1 ได้

ตัวพิมพ์ใหญ่ใช้กับเกลียวใน ส่วนตัวพิมพ์เล็ก d, d2 และ d1 ใช้กับเกลียวนอก ซึ่งมีค่าเท่ากันในโปรไฟล์พื้นฐาน

เกลียวP (มม.)D2 (มม.)D1 (มม.)รูเจาะนำ ต๊าปตัดรูเจาะนำ ต๊าปรีด*
M8×117.3506.91777.6
M10×1.251.259.1888.6478.89.4
M10×119.3508.91799.6
M12×1.51.511.02610.37610.511.3
M12×1.251.2511.18810.64710.811.4
M14×1.51.513.02612.37612.513.3
M16×1.51.515.02614.37614.515.3
M18×1.51.517.02616.37616.517.3
M20×1.51.519.02618.37618.519.3
M22×1.51.521.02620.37620.521.3
M24×2222.70121.8352223.1
M27×2225.70124.8352526.1
M30×2228.70127.8352829.1
M33×2231.70130.8353132.1
M36×3334.05132.7523334.7
M39×3337.05135.7523637.7
M42×3340.05138.7523940.7
M45×3343.05141.7524243.7
M48×3346.05144.7524546.7

รูเจาะนำของดอกต๊าปตัดเป็นขนาดที่ใช้กันทั่วไปในตารางรูเจาะนำ ซึ่งเท่ากับ D−PD - P ปัดเป็นดอกสว่านมาตรฐาน ให้เกลียวประมาณ 75% ถึง 80% *รูเจาะนำของดอกต๊าปรีดคำนวณจาก D−0.0068×65×P≈D−0.44PD - 0.0068 \times 65 \times P \approx D - 0.44P (เกลียว 65%) ให้ตรวจสอบกับแคตตาล็อกของผู้ผลิตดอกต๊าป คำนวณขนาดอื่นได้ที่ เครื่องคำนวณขนาดรูเจาะนำ