พิกัดและขนาดปลั๊กเกจทรงกระบอก (ISO 1938-1 / JIS B 7420 / ASME B89.1.5)

ปลั๊กเกจทรงกระบอก (Plain Cylindrical Plug Gauge) หรือเกจเข้า–ไม่เข้า (GO / NO GO) ใช้ตรวจขนาดของรูเรียบตามหลักของเทย์เลอร์ (Taylor’s Principle): ด้านเข้า (GO) ทำเป็นทรงกระบอกเต็มหน้าตัดและยาวเท่าความยาวของรูเพื่อตรวจว่าไม่มีจุดใดของรูเล็กกว่าขีดจำกัดล่าง (LSL) พร้อมทั้งตรวจความตรงและความกลมของรูไปในคราวเดียว ส่วน ด้านไม่เข้า (NO GO) ทำสั้นกว่าเพื่อตรวจทีละแนวว่าไม่มีจุดใดของรูโตเกินขีดจำกัดบน (USL)

หน้านี้รวบรวมสูตรคำนวณ ตารางค่าพารามิเตอร์มาตรฐาน ISO 1938-1:2026 และ JIS B 7420:1997 ตารางพิกัดเกจระบบอเมริกัน ASME B89.1.5 ขนาดเกจสำเร็จรูปสำหรับรู H7 และ H8 ตลอดจนมิติตัวเกจและด้ามจับแบบ Taperlock และ Trilock

• คำนวณขนาดเกจและค่าเบี่ยงเบนสำหรับรูหรือเพลาขนาดใดก็ได้ทันทีที่ เครื่องคำนวณขนาดเกจเข้า–ไม่เข้า (Limit Gauge Calculator)
• อ่านหลักการทำงาน ข้อจำกัดเมื่อรูเป็นรูปสามเหลี่ยมมน (Odd-numbered lobing) และวิธีใช้งานหน้าเครื่องได้ที่บทความ ปลั๊กเกจทรงกระบอก — ตรวจรูแบบเข้า-ไม่เข้า เลือก ใช้ และดูแลอย่างไร

---

1. ตำแหน่งแถบพิกัดความเผื่อและสูตรคำนวณขนาดปลั๊กเกจ

การผลิตตัวเกจให้ได้เส้นผ่านศูนย์กลางตรงตามตัวเลขจุดเดียวพอดีเป็นไปไม่ได้ มาตรฐานเกจจึงต้องกำหนด แถบพิกัดความเผื่อการผลิตเกจ ($H$ ใน ISO/JIS หรือ $t$ ใน ASME) ซ้อนลงบนพิกัดความเผื่อของรูชิ้นงาน ($T = \text{USL} - \text{LSL}$) คำถามสำคัญคือจะวางแถบพิกัดของเกจไว้ด้านในหรือคร่อมขอบพิกัดของรู:

• ระบบอเมริกัน (ASME Y14.43 และ ASME B89.1.5 แบบ Absolute): วางพิกัดของเกจทั้งสองด้านไว้ ด้านในพิกัดของรูทั้งหมด (ด้านเข้าบวกเข้าในรูอย่างเดียว ด้านไม่เข้าลบเข้าในรูอย่างเดียว และไม่เผื่อสึก) รูที่เสียอยู่นอกพิกัดจึงไม่ผ่านเกจแน่นอน แต่แลกกับที่รูดีซึ่งมีขนาดใกล้ขอบพิกัดมาก ๆ บางรูจะไม่ผ่านเกจ และเมื่อด้านเข้าสึกต่ำกว่า $\text{LSL}$ ต้องปลดเกจออกทันที
• ระบบ ISO 1938-1 และ JIS B 7420: ขยับพิกัดของเกจด้านเข้าใหม่เข้าไปในพิกัดรูเป็นระยะ $z$ เพื่อให้เกจมีเนื้อเหล็กสำรองไว้สึกหรอระหว่างใช้งาน และยอมให้ด้านเข้าของเกรดละเอียด (IT6–IT8) สึกเลยเส้น $\text{LSL}$ ออกไปได้เป็นระยะ $y$ ก่อนปลดระวาง ส่วนด้านไม่เข้าวางคร่อมเส้น $\text{USL}$ แบบสมมาตร (หรือหดเข้ามาเป็นระยะ $\alpha$ เมื่อรูโตเกิน 180 มม.)

ทำไม ISO 1938-1 และ JIS B 7420 จึงขยับด้าน GO เข้าในพิกัดรูด้วยระยะ $z$

ด้านเข้า (GO) ต้องสอดผ่านรูของชิ้นงานที่ดีทุกชิ้น จึงเกิดการเสียดสีและสึกเล็กลงตลอดเวลาส่วนด้านไม่เข้า (NO GO) จ่ออยู่ที่ปากรูโดยไม่ถูกดันเข้าไป จึงแทบไม่สึกเลย

หากวางขนาดของเกจ GO ใหม่ไว้ที่ขีดจำกัดล่างของรู ($\text{LSL}$) พอดี เกจจะสึกต่ำกว่า $\text{LSL}$ ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มใช้งาน ดังนั้น ISO 1938-1 และ JIS B 7420 จึงขยับขนาดกลางของเกจ GO ใหม่ให้โตขึ้นเข้าไปในแถบพิกัดของรูเป็นระยะ $z$ เพื่อสำรองเนื้อเหล็กไว้ให้สึกหรอ และเมื่อเกจสึกเล็กลงผ่านเส้น $\text{LSL}$ ไปแล้ว สำหรับงานละเอียดเกรด IT6 ถึง IT8 มาตรฐานยังยอมให้ใช้เกจต่อได้จนถึง ขีดจำกัดการสึก (Wear limit) ที่ยื่นเลยเส้น $\text{LSL}$ ออกไปอีกเป็นระยะ $y$ เพื่อยืดอายุการใช้งานของเกจราคาแพง

รายการขนาดของปลั๊กเกจตรวจรู	สูตรคำนวณตาม ISO 1938-1 / JIS B 7420	สูตรคำนวณตาม ASME B89.1.5 (Absolute)
ด้านเข้าใหม่ — ขนาดโตสุด ($\text{GO}_{\max}$)	$\text{LSL} + z + \dfrac{H}{2}$	$\text{LSL} + t$
ด้านเข้าใหม่ — ขนาดกลาง ($\text{GO}_{\text{nom}}$)	$\text{LSL} + z$	—
ด้านเข้าใหม่ — ขนาดเล็กสุด ($\text{GO}_{\min}$)	$\text{LSL} + z - \dfrac{H}{2}$	$\text{LSL}$
ด้านเข้า — ขีดจำกัดการสึก ($\text{GO}_{\text{wear}}$)	$\text{LSL} + \alpha - y$	$\text{LSL}$ (ห้ามสึกต่ำกว่าขีดจำกัดรู)
ด้านไม่เข้า — ขนาดโตสุด ($\text{NO GO}_{\max}$)	$\text{USL} - \alpha + \dfrac{H}{2}$	$\text{USL}$
ด้านไม่เข้า — ขนาดกลาง ($\text{NO GO}_{\text{nom}}$)	$\text{USL} - \alpha$	—
ด้านไม่เข้า — ขนาดเล็กสุด ($\text{NO GO}_{\min}$)	$\text{USL} - \alpha - \dfrac{H}{2}$	$\text{USL} - t$

ความหมายและเหตุผลของพารามิเตอร์แต่ละตัว

1. ระยะขยับเผื่อสึก $z$ (Distance to centre of new GO gauge tolerance zone): ขยับขนาดเกจ GO ใหม่ให้โตกว่า $\text{LSL}$ เพื่อให้อายุการใช้งานของเกจยาวนาน แต่ผลข้างเคียงคือเกจ GO ตัวใหม่เอี่ยมจะปฏิเสธรูดีที่มีขนาดใกล้เส้น $\text{LSL}$ มาก ๆ (ช่วงระหว่าง $\text{LSL}$ ถึง $\text{LSL} + z + H/2$) หากโรงงานกลึงหรือคว้านรูชิดขอบล่างเกินไป ชิ้นงานจะไม่ผ่านเกจตัวใหม่
2. ระยะสึกเลยขอบพิกัด $y$ (Wear margin beyond workpiece limit): มีเฉพาะเกรดละเอียด IT6 ถึง IT8 เท่านั้น (สำหรับ IT9–IT18 ค่า $y = 0$) เหตุผลคือในพิกัดละเอียดแถบพิกัดรู $T$ แคบมาก หากไม่ยอมให้เกจสึกเลยเส้น $\text{LSL}$ ออกไปเล็กน้อย ระยะสึกใช้งานจะสั้นจนไม่คุ้มค่าเกจ อย่างไรก็ดี เมื่อเกจสึกลงไปอยู่ในช่วง $\text{LSL}$ ถึง $\text{LSL} - y$ รูที่เล็กกว่าพิกัดอยู่ไม่เกิน $y$ (หลักไมครอน) จะสอดผ่านได้
3. รหัสพิเศษ 6N, 7N, 8N (ห้ามสึกเลยขอบพิกัด): ตาม ISO 1938-1 ตารางที่ 5 หมายเหตุ b และ JIS B 7420 หากงานสวมนั้นสำคัญมากจนยอมให้รูเล็กกว่า $\text{LSL}$ ไม่ได้เลยแม้แต่ไมครอนเดียว (เช่น รูสวมเพลาที่ถ้าฟิตเกินไปจะติดตายทันที) ให้ระบุรหัสเกจเป็น 6N, 7N หรือ 8N ซึ่งบังคับให้ $y = 0$ และ $\alpha = 0$ บนด้าน GO ขีดจำกัดการสึกจึงหยุดอยู่ที่เส้น $\text{LSL}$ พอดี
4. ระยะปลอดภัย $\alpha$ (Safety zone สำหรับรูโตเกิน 180 มม.): เมื่อรูมีขนาดใหญ่เกิน 180 มม. ความไม่แน่นอนของการวัดเทียบขนาดเกจและผลของอุณหภูมิที่ต่างกันเพียงเศษส่วนองศาจะใหญ่ขึ้นจนเทียบเท่าพิกัดเกจ มาตรฐานจึงกำหนดระยะ $\alpha$ เพื่อหดทั้งขีดจำกัดการสึกของด้าน GO ($\text{LSL} + \alpha - y$) และศูนย์กลางของด้าน NO GO ($\text{USL} - \alpha$) เข้ามาข้างในแถบพิกัดรู เพื่อกันไม่ให้ความคลาดเคลื่อนของการวัดทำให้ชิ้นงานเสียหลุดผ่านเกจ
5. พิกัดความเผื่อที่ไม่ใช่เกรด IT มาตรฐาน: หากแบบงานกำหนดพิกัดรูเป็นตัวเลขบวกลบโดยตรง (เช่น $\varnothing 25^{+0.025}_{0}$ มม. ซึ่งมี $T = 25\ \mu\text{m}$) ตาม ISO 1938-1 ข้อ 7.3 ให้เปิดตารางในช่วงขนาดเดียวกันแล้ว เลือกช่องเกรด IT ที่มีค่า $T$ ไม่เกินพิกัดของชิ้นงาน (ในตัวอย่างช่วง $18\text{–}30$ มม. เกรด IT7 มี $T = 21\ \mu\text{m} \le 25\ \mu\text{m}$ ส่วน IT8 มี $T = 33\ \mu\text{m}$ จึงต้องใช้ค่า $z, y, H$ ของ IT7 เพื่อไม่ให้ระยะเผื่อสึกกินสัดส่วนพิกัดรูมากเกินไป)

---

2. พิกัดความเผื่อการผลิตตัวเกจ ($H$) และความคลาดเคลื่อนรูปร่าง ($F$)

ตาม ISO 1938-1 ตารางที่ 6 และ JIS B 7420 ตารางที่ 4 พิกัดความเผื่อขนาดของตัวเกจ ($H$) และพิกัดความคลาดเคลื่อนรูปร่างของตัวเกจ ($F$) ถูกกำหนดเป็นเกรด IT ตามความละเอียดของรูชิ้นงานและชนิดของหัวเกจ โดยปลั๊กเกจทรงกระบอกเต็มหรือแผ่นเกจ (ชนิด A, B, C, F) ใช้เกรดในสองช่องแรก ส่วนเกจหัวทรงกลมหรือเกจแท่งปลายมน (ชนิด D, E, G) ใช้พิกัด $H$ ที่แคบลงอีก 1 เกรดสำหรับรูตั้งแต่ IT7 ขึ้นไป

เกรดพิกัดของรูชิ้นงาน	เกจทรงกระบอก / แผ่น (A, B, C, F) พิกัดขนาด $H$	เกจทรงกระบอก / แผ่น (A, B, C, F) พิกัดรูปร่าง $2 \times F$	เกจทรงกลม / แท่ง (D, E, G) พิกัดขนาด $H$	เกจทรงกลม (D, E) พิกัดรูปร่าง $2 \times F$
IT6	IT2	IT1	IT2	IT1
IT7 ถึง IT10	IT3	IT2	IT2	IT1
IT11 ถึง IT12	IT5	IT4	IT4	IT3
IT13 ถึง IT18	IT7	IT5	IT6	IT5

หมายเหตุ การอ่านค่าพิกัดความคลาดเคลื่อนรูปร่าง

$F$ จากช่อง $2 \times F$ ตาม ISO 1938-1 ข้อ 6.3 และตารางที่ 6 มาตรฐานกำหนดค่าความคลาดเคลื่อนรูปร่างผ่านคอลัมน์ $2 \times F$ เป็นเกรด IT1 ถึง IT5 ดังนั้นค่าพิกัดความคลาดเคลื่อนของรูปร่างทรงกระบอก $F$ ของตัวเกจจึงมีค่าเท่ากับ ครึ่งหนึ่งของค่าเกรด IT ในช่อง $2 \times F$ (เช่น เมื่อ $2 \times F = \text{IT3} = 2.0\ \mu\text{m}$ ค่า $F$ จะเท่ากับ $1.0\ \mu\text{m}$) และขนาดที่วัดได้ทุกหน้าตัดของตัวเกจต้องไม่เกินขอบเขตพิกัดขนาด $H$

ค่าตัวเลขของพิกัดขนาดเกจ $H$ และพิกัดรูปร่าง $F$ (สำหรับปลั๊กเกจชนิด A, B, C, F)

ตารางด้านล่างแสดงค่า $H$ และ $F$ (หน่วยเป็นไมโครเมตร, $\mu\text{m}$) สำหรับปลั๊กเกจทรงกระบอกทั่วไปตามช่วงขนาดระบุของรู

ช่วงขนาดระบุ (มม.)	รู IT6 $H$ (IT2)	รู IT6 $F$ ($\frac{1}{2}$IT1)	รู IT7–IT10 $H$ (IT3)	รู IT7–IT10 $F$ ($\frac{1}{2}$IT2)	รู IT11–IT12 $H$ (IT5)	รู IT11–IT12 $F$ ($\frac{1}{2}$IT4)	รู IT13–IT18 $H$ (IT7)
$\le 3$	1.2	0.4	2.0	0.6	4.0	1.5	10
$> 3$ ถึง $6$	1.5	0.5	2.5	0.75	5.0	2.0	12
$> 6$ ถึง $10$	1.5	0.5	2.5	0.75	6.0	2.0	15
$> 10$ ถึง $18$	2.0	0.6	3.0	1.0	8.0	2.5	18
$> 18$ ถึง $30$	2.5	0.75	4.0	1.25	9.0	3.0	21
$> 30$ ถึง $50$	2.5	0.75	4.0	1.25	11.0	3.5	25
$> 50$ ถึง $80$	3.0	1.0	5.0	1.5	13.0	4.0	30
$> 80$ ถึง $120$	4.0	1.25	6.0	2.0	15.0	5.0	35
$> 120$ ถึง $180$	5.0	1.75	8.0	2.5	18.0	6.0	40
$> 180$ ถึง $250$	7.0	2.25	10.0	3.5	20.0	7.0	46
$> 250$ ถึง $315$	8.0	3.0	12.0	4.0	23.0	8.0	52
$> 315$ ถึง $400$	9.0	3.5	13.0	4.5	25.0	9.0	57
$> 400$ ถึง $500$	10.0	4.0	15.0	5.0	27.0	10.0	63

---

3. ตารางพารามิเตอร์และค่าเบี่ยงเบนของปลั๊กเกจ (ISO 1938-1 / JIS B 7420)

ในการสั่งทำหรือตรวจรับปลั๊กเกจ เราสามารถคำนวณจากพารามิเตอร์ $z, y, \alpha, H$ หรืออ่าน ค่าเบี่ยงเบนของเกจจากขอบพิกัดรู ได้โดยตรงจากตารางด้านล่าง:

• สำหรับด้านเข้า (GO): นำค่าเบี่ยงเบนในตารางไป บวกเข้ากับขีดจำกัดล่างของรู ($\text{LSL}$) เช่น รู $\varnothing 20\text{ H7}$ มี $\text{LSL} = 20.000$ มม. ช่วง $> 18\text{–}30$ มม. เกรด IT7 มีเกจ GO ใหม่ $= +1.0$ ถึง $+5.0\ \mu\text{m}$ และสึกได้ถึง $-3.0\ \mu\text{m}$ ดังนั้นเกจ GO ใหม่มีขนาด $20.0010$ ถึง $20.0050$ มม. และขีดจำกัดการสึกคือ $19.9970$ มม.
• สำหรับด้านไม่เข้า (NO GO): นำค่าเบี่ยงเบนในตารางไป บวก/ลบจากขีดจำกัดบนของรู ($\text{USL}$) เช่น รู $\varnothing 20\text{ H7}$ มี $\text{USL} = 20.021$ มม. ด้าน NO GO มีค่าเบี่ยงเบน $-2.0$ ถึง $+2.0\ \mu\text{m}$ ดังนั้นเกจ NO GO มีขนาด $20.0190$ ถึง $20.0230$ มม.

3.1 เกรดพิกัดละเอียด IT6 (หน่วย: $\mu\text{m}$)

ช่วงขนาด (มม.)	พิกัดรู $T$	พิกัดเกจ $H$ (IT2)	พารามิเตอร์ $z\ /\ y\ /\ \alpha$	ด้าน GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)	ขีดจำกัดสึก (จาก $\text{LSL}$)	ด้าน NO GO (จาก $\text{USL}$)
$\le 3$	6	1.2	$1.0\ /\ 1.0\ /\ 0$	$+0.4\text{ ถึง }+1.6$	$-1.0$	$-0.6\text{ ถึง }+0.6$
$> 3\text{ ถึง }6$	8	1.5	$1.5\ /\ 1.0\ /\ 0$	$+0.75\text{ ถึง }+2.25$	$-1.0$	$-0.75\text{ ถึง }+0.75$
$> 6\text{ ถึง }10$	9	1.5	$1.5\ /\ 1.0\ /\ 0$	$+0.75\text{ ถึง }+2.25$	$-1.0$	$-0.75\text{ ถึง }+0.75$
$> 10\text{ ถึง }18$	11	2.0	$2.0\ /\ 1.5\ /\ 0$	$+1.0\text{ ถึง }+3.0$	$-1.5$	$-1.0\text{ ถึง }+1.0$
$> 18\text{ ถึง }30$	13	2.5	$2.0\ /\ 1.5\ /\ 0$	$+0.75\text{ ถึง }+3.25$	$-1.5$	$-1.25\text{ ถึง }+1.25$
$> 30\text{ ถึง }50$	16	2.5	$2.5\ /\ 2.0\ /\ 0$	$+1.25\text{ ถึง }+3.75$	$-2.0$	$-1.25\text{ ถึง }+1.25$
$> 50\text{ ถึง }80$	19	3.0	$2.5\ /\ 2.0\ /\ 0$	$+1.0\text{ ถึง }+4.0$	$-2.0$	$-1.5\text{ ถึง }+1.5$
$> 80\text{ ถึง }120$	22	4.0	$3.0\ /\ 3.0\ /\ 0$	$+1.0\text{ ถึง }+5.0$	$-3.0$	$-2.0\text{ ถึง }+2.0$
$> 120\text{ ถึง }180$	25	5.0	$4.0\ /\ 3.0\ /\ 0$	$+1.5\text{ ถึง }+6.5$	$-3.0$	$-2.5\text{ ถึง }+2.5$
$> 180\text{ ถึง }250$	29	7.0	$5.0\ /\ 4.0\ /\ 2$	$+1.5\text{ ถึง }+8.5$	$-2.0$	$-5.5\text{ ถึง }+1.5$
$> 250\text{ ถึง }315$	32	8.0	$6.0\ /\ 5.0\ /\ 3$	$+2.0\text{ ถึง }+10.0$	$-2.0$	$-7.0\text{ ถึง }+1.0$
$> 315\text{ ถึง }400$	36	9.0	$7.0\ /\ 6.0\ /\ 4$	$+2.5\text{ ถึง }+11.5$	$-2.0$	$-8.5\text{ ถึง }+0.5$
$> 400\text{ ถึง }500$	40	10.0	$8.0\ /\ 7.0\ /\ 5$	$+3.0\text{ ถึง }+13.0$	$-2.0$	$-10.0\text{ ถึง }0.0$

3.2 เกรดพิกัดมาตรฐานงานสวมละเอียด IT7 (หน่วย: $\mu\text{m}$)

ช่วงขนาด (มม.)	พิกัดรู $T$	พิกัดเกจ $H$ (IT3)	พารามิเตอร์ $z\ /\ y\ /\ \alpha$	ด้าน GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)	ขีดจำกัดสึก (จาก $\text{LSL}$)	ด้าน NO GO (จาก $\text{USL}$)
$\le 3$	10	2.0	$1.5\ /\ 1.5\ /\ 0$	$+0.5\text{ ถึง }+2.5$	$-1.5$	$-1.0\text{ ถึง }+1.0$
$> 3\text{ ถึง }6$	12	2.5	$2.0\ /\ 1.5\ /\ 0$	$+0.75\text{ ถึง }+3.25$	$-1.5$	$-1.25\text{ ถึง }+1.25$
$> 6\text{ ถึง }10$	15	2.5	$2.0\ /\ 1.5\ /\ 0$	$+0.75\text{ ถึง }+3.25$	$-1.5$	$-1.25\text{ ถึง }+1.25$
$> 10\text{ ถึง }18$	18	3.0	$2.5\ /\ 2.0\ /\ 0$	$+1.0\text{ ถึง }+4.0$	$-2.0$	$-1.5\text{ ถึง }+1.5$
$> 18\text{ ถึง }30$	21	4.0	$3.0\ /\ 3.0\ /\ 0$	$+1.0\text{ ถึง }+5.0$	$-3.0$	$-2.0\text{ ถึง }+2.0$
$> 30\text{ ถึง }50$	25	4.0	$3.5\ /\ 3.0\ /\ 0$	$+1.5\text{ ถึง }+5.5$	$-3.0$	$-2.0\text{ ถึง }+2.0$
$> 50\text{ ถึง }80$	30	5.0	$4.0\ /\ 3.0\ /\ 0$	$+1.5\text{ ถึง }+6.5$	$-3.0$	$-2.5\text{ ถึง }+2.5$
$> 80\text{ ถึง }120$	35	6.0	$5.0\ /\ 4.0\ /\ 0$	$+2.0\text{ ถึง }+8.0$	$-4.0$	$-3.0\text{ ถึง }+3.0$
$> 120\text{ ถึง }180$	40	8.0	$6.0\ /\ 4.0\ /\ 0$	$+2.0\text{ ถึง }+10.0$	$-4.0$	$-4.0\text{ ถึง }+4.0$
$> 180\text{ ถึง }250$	46	10.0	$7.0\ /\ 6.0\ /\ 3$	$+2.0\text{ ถึง }+12.0$	$-3.0$	$-8.0\text{ ถึง }+2.0$
$> 250\text{ ถึง }315$	52	12.0	$8.0\ /\ 7.0\ /\ 4$	$+2.0\text{ ถึง }+14.0$	$-3.0$	$-10.0\text{ ถึง }+2.0$
$> 315\text{ ถึง }400$	57	13.0	$10.0\ /\ 8.0\ /\ 6$	$+3.5\text{ ถึง }+16.5$	$-2.0$	$-12.5\text{ ถึง }+0.5$
$> 400\text{ ถึง }500$	63	15.0	$11.0\ /\ 9.0\ /\ 7$	$+3.5\text{ ถึง }+18.5$	$-2.0$	$-14.5\text{ ถึง }+0.5$

3.3 เกรดพิกัดงานสวมทั่วไป IT8 (หน่วย: $\mu\text{m}$)

ช่วงขนาด (มม.)	พิกัดรู $T$	พิกัดเกจ $H$ (IT3)	พารามิเตอร์ $z\ /\ y\ /\ \alpha$	ด้าน GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)	ขีดจำกัดสึก (จาก $\text{LSL}$)	ด้าน NO GO (จาก $\text{USL}$)
$\le 3$	14	2.0	$2\ /\ 3\ /\ 0$	$+1.0\text{ ถึง }+3.0$	$-3.0$	$-1.0\text{ ถึง }+1.0$
$> 3\text{ ถึง }6$	18	2.5	$3\ /\ 3\ /\ 0$	$+1.75\text{ ถึง }+4.25$	$-3.0$	$-1.25\text{ ถึง }+1.25$
$> 6\text{ ถึง }10$	22	2.5	$3\ /\ 3\ /\ 0$	$+1.75\text{ ถึง }+4.25$	$-3.0$	$-1.25\text{ ถึง }+1.25$
$> 10\text{ ถึง }18$	27	3.0	$4\ /\ 4\ /\ 0$	$+2.5\text{ ถึง }+5.5$	$-4.0$	$-1.5\text{ ถึง }+1.5$
$> 18\text{ ถึง }30$	33	4.0	$5\ /\ 4\ /\ 0$	$+3.0\text{ ถึง }+7.0$	$-4.0$	$-2.0\text{ ถึง }+2.0$
$> 30\text{ ถึง }50$	39	4.0	$6\ /\ 5\ /\ 0$	$+4.0\text{ ถึง }+8.0$	$-5.0$	$-2.0\text{ ถึง }+2.0$
$> 50\text{ ถึง }80$	46	5.0	$7\ /\ 5\ /\ 0$	$+4.5\text{ ถึง }+9.5$	$-5.0$	$-2.5\text{ ถึง }+2.5$
$> 80\text{ ถึง }120$	54	6.0	$8\ /\ 6\ /\ 0$	$+5.0\text{ ถึง }+11.0$	$-6.0$	$-3.0\text{ ถึง }+3.0$
$> 120\text{ ถึง }180$	63	8.0	$9\ /\ 6\ /\ 0$	$+5.0\text{ ถึง }+13.0$	$-6.0$	$-4.0\text{ ถึง }+4.0$
$> 180\text{ ถึง }250$	72	10.0	$12\ /\ 7\ /\ 4$	$+7.0\text{ ถึง }+17.0$	$-3.0$	$-9.0\text{ ถึง }+1.0$
$> 250\text{ ถึง }315$	81	12.0	$14\ /\ 9\ /\ 6$	$+8.0\text{ ถึง }+20.0$	$-3.0$	$-12.0\text{ ถึง }0.0$
$> 315\text{ ถึง }400$	89	13.0	$16\ /\ 9\ /\ 7$	$+9.5\text{ ถึง }+22.5$	$-2.0$	$-13.5\text{ ถึง }-0.5$
$> 400\text{ ถึง }500$	97	15.0	$18\ /\ 11\ /\ 9$	$+10.5\text{ ถึง }+25.5$	$-2.0$	$-16.5\text{ ถึง }-1.5$

3.4 เกรดพิกัด IT9 และ IT10 (หน่วย: $\mu\text{m}$)

สำหรับเกรด IT9 ขึ้นไป มาตรฐานกำหนดให้ $y = 0$ ทุกช่วงขนาด (ไม่อนุญาตให้เกจสึกทะลุเส้น $\text{LSL}$ ออกไป) โดยในช่วงขนาดไม่เกิน 180 มม. เกรด IT9 และ IT10 ใช้พารามิเตอร์ $z$ และพิกัดเกจ $H$ (IT3) เท่ากันทุกประการ

ช่วงขนาดระบุ (มม.)	พิกัดรู $T$ IT9 / IT10	พิกัดเกจ $H$ (IT3)	IT9: $z\ /\ \alpha$ ($y=0$)	IT9: GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)	IT10: $z\ /\ \alpha$ ($y=0$)	IT10: GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)
$\le 3$	25 / 40	2.0	$5\ /\ 0$	$+4.0\text{ ถึง }+6.0$	$5\ /\ 0$	$+4.0\text{ ถึง }+6.0$
$> 3\text{ ถึง }6$	30 / 48	2.5	$6\ /\ 0$	$+4.75\text{ ถึง }+7.25$	$6\ /\ 0$	$+4.75\text{ ถึง }+7.25$
$> 6\text{ ถึง }10$	36 / 58	2.5	$7\ /\ 0$	$+5.75\text{ ถึง }+8.25$	$7\ /\ 0$	$+5.75\text{ ถึง }+8.25$
$> 10\text{ ถึง }18$	43 / 70	3.0	$8\ /\ 0$	$+6.5\text{ ถึง }+9.5$	$8\ /\ 0$	$+6.5\text{ ถึง }+9.5$
$> 18\text{ ถึง }30$	52 / 84	4.0	$9\ /\ 0$	$+7.0\text{ ถึง }+11.0$	$9\ /\ 0$	$+7.0\text{ ถึง }+11.0$
$> 30\text{ ถึง }50$	62 / 100	4.0	$11\ /\ 0$	$+9.0\text{ ถึง }+13.0$	$11\ /\ 0$	$+9.0\text{ ถึง }+13.0$
$> 50\text{ ถึง }80$	74 / 120	5.0	$13\ /\ 0$	$+10.5\text{ ถึง }+15.5$	$13\ /\ 0$	$+10.5\text{ ถึง }+15.5$
$> 80\text{ ถึง }120$	87 / 140	6.0	$15\ /\ 0$	$+12.0\text{ ถึง }+18.0$	$15\ /\ 0$	$+12.0\text{ ถึง }+18.0$
$> 120\text{ ถึง }180$	100 / 160	8.0	$18\ /\ 0$	$+14.0\text{ ถึง }+22.0$	$18\ /\ 0$	$+14.0\text{ ถึง }+22.0$
$> 180\text{ ถึง }250$	115 / 185	10.0	$21\ /\ 4$	$+16.0\text{ ถึง }+26.0$	$24\ /\ 7$	$+19.0\text{ ถึง }+29.0$
$> 250\text{ ถึง }315$	130 / 210	12.0	$24\ /\ 6$	$+18.0\text{ ถึง }+30.0$	$27\ /\ 9$	$+21.0\text{ ถึง }+33.0$
$> 315\text{ ถึง }400$	140 / 230	13.0	$28\ /\ 7$	$+21.5\text{ ถึง }+34.5$	$32\ /\ 11$	$+25.5\text{ ถึง }+38.5$
$> 400\text{ ถึง }500$	155 / 250	15.0	$32\ /\ 9$	$+24.5\text{ ถึง }+39.5$	$37\ /\ 14$	$+29.5\text{ ถึง }+44.5$

3.5 เกรดพิกัด IT11 และ IT12 (หน่วย: $\mu\text{m}$)

สำหรับเกรด IT11 และ IT12 ค่า $y = 0$ ทุกขนาดและพิกัดเกจ $H$ เท่ากับ IT5 โดยในช่วงขนาดไม่เกิน 180 มม. ทั้งสองเกรดใช้ระยะขยับ $z$ เท่ากันทุกประการและมี $\alpha = 0$ ส่วนช่วงเกิน 180 มม. มีระยะปลอดภัย $\alpha > 0$ ตามตารางด้านล่าง

ช่วงขนาดระบุ (มม.)	พิกัดรู $T$ IT11 / IT12	พิกัดเกจ $H$ (IT5)	IT11: $z\ /\ \alpha$ ($y=0$)	IT11: GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)	IT12: $z\ /\ \alpha$ ($y=0$)	IT12: GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)
$\le 3$	60 / 100	4.0	$10\ /\ 0$	$+8.0\text{ ถึง }+12.0$	$10\ /\ 0$	$+8.0\text{ ถึง }+12.0$
$> 3\text{ ถึง }6$	75 / 120	5.0	$12\ /\ 0$	$+9.5\text{ ถึง }+14.5$	$12\ /\ 0$	$+9.5\text{ ถึง }+14.5$
$> 6\text{ ถึง }10$	90 / 150	6.0	$14\ /\ 0$	$+11.0\text{ ถึง }+17.0$	$14\ /\ 0$	$+11.0\text{ ถึง }+17.0$
$> 10\text{ ถึง }18$	110 / 180	8.0	$16\ /\ 0$	$+12.0\text{ ถึง }+20.0$	$16\ /\ 0$	$+12.0\text{ ถึง }+20.0$
$> 18\text{ ถึง }30$	130 / 210	9.0	$19\ /\ 0$	$+14.5\text{ ถึง }+23.5$	$19\ /\ 0$	$+14.5\text{ ถึง }+23.5$
$> 30\text{ ถึง }50$	160 / 250	11.0	$22\ /\ 0$	$+16.5\text{ ถึง }+27.5$	$22\ /\ 0$	$+16.5\text{ ถึง }+27.5$
$> 50\text{ ถึง }80$	190 / 300	13.0	$25\ /\ 0$	$+18.5\text{ ถึง }+31.5$	$25\ /\ 0$	$+18.5\text{ ถึง }+31.5$
$> 80\text{ ถึง }120$	220 / 350	15.0	$28\ /\ 0$	$+20.5\text{ ถึง }+35.5$	$28\ /\ 0$	$+20.5\text{ ถึง }+35.5$
$> 120\text{ ถึง }180$	250 / 400	18.0	$32\ /\ 0$	$+23.0\text{ ถึง }+41.0$	$32\ /\ 0$	$+23.0\text{ ถึง }+41.0$
$> 180\text{ ถึง }250$	290 / 460	20.0	$40\ /\ 10$	$+30.0\text{ ถึง }+50.0$	$45\ /\ 15$	$+35.0\text{ ถึง }+55.0$
$> 250\text{ ถึง }315$	320 / 520	23.0	$45\ /\ 15$	$+33.5\text{ ถึง }+56.5$	$50\ /\ 20$	$+38.5\text{ ถึง }+61.5$
$> 315\text{ ถึง }400$	360 / 570	25.0	$50\ /\ 15$	$+37.5\text{ ถึง }+62.5$	$65\ /\ 30$	$+52.5\text{ ถึง }+77.5$
$> 400\text{ ถึง }500$	400 / 630	27.0	$55\ /\ 20$	$+41.5\text{ ถึง }+68.5$	$70\ /\ 35$	$+56.5\text{ ถึง }+83.5$

3.6 เกรดพิกัดหยาบ IT13 ถึง IT16 (หน่วย: $\mu\text{m}$)

สำหรับเกรด IT13 ถึง IT16 ค่า $y = 0$ ทุกขนาด พิกัดการผลิตตัวเกจ $H$ เท่ากับ IT7 (และพิกัดรูปร่าง $2 \times F$ เท่ากับ IT5) ในช่วงไม่เกิน 180 มม. มี $\alpha = 0$ โดยเกรด IT13 และ IT14 ใช้ค่า $z$ ชุดเดียวกัน และเกรด IT15 และ IT16 ใช้ค่า $z$ ชุดเดียวกัน ส่วนช่วงเกิน 180 มม. มีระยะปลอดภัย $\alpha > 0$ ตามตารางด้านล่าง

ช่วงขนาด (มม.)	พิกัดรู $T$ IT13 / IT14	พิกัดเกจ $H$ (IT7)	IT13: $z/\alpha$ ($y=0$)	IT13: GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)	IT14: $z/\alpha$ ($y=0$)	IT14: GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)
$\le 3$	140 / 250	10	20 / 0	+15 ถึง +25	20 / 0	+15 ถึง +25
$> 3\text{–}6$	180 / 300	12	24 / 0	+18 ถึง +30	24 / 0	+18 ถึง +30
$> 6\text{–}10$	220 / 360	15	28 / 0	+20.5 ถึง +35.5	28 / 0	+20.5 ถึง +35.5
$> 10\text{–}18$	270 / 430	18	32 / 0	+23 ถึง +41	32 / 0	+23 ถึง +41
$> 18\text{–}30$	330 / 520	21	36 / 0	+25.5 ถึง +46.5	36 / 0	+25.5 ถึง +46.5
$> 30\text{–}50$	390 / 620	25	42 / 0	+29.5 ถึง +54.5	42 / 0	+29.5 ถึง +54.5
$> 50\text{–}80$	460 / 740	30	48 / 0	+33 ถึง +63	48 / 0	+33 ถึง +63
$> 80\text{–}120$	540 / 870	35	54 / 0	+36.5 ถึง +71.5	54 / 0	+36.5 ถึง +71.5
$> 120\text{–}180$	630 / 1,000	40	60 / 0	+40 ถึง +80	60 / 0	+40 ถึง +80
$> 180\text{–}250$	720 / 1,150	46	80 / 25	+57 ถึง +103	100 / 45	+77 ถึง +123
$> 250\text{–}315$	810 / 1,300	52	90 / 35	+64 ถึง +116	110 / 55	+84 ถึง +136
$> 315\text{–}400$	890 / 1,400	57	100 / 45	+71.5 ถึง +128.5	125 / 70	+96.5 ถึง +153.5
$> 400\text{–}500$	970 / 1,550	63	110 / 55	+78.5 ถึง +141.5	145 / 90	+113.5 ถึง +176.5

ช่วงขนาด (มม.)	พิกัดรู $T$ IT15 / IT16	พิกัดเกจ $H$ (IT7)	IT15: $z/\alpha$ ($y=0$)	IT15: GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)	IT16: $z/\alpha$ ($y=0$)	IT16: GO ใหม่ (จาก $\text{LSL}$)
$> 1\text{–}3$	400 / 600	10	40 / 0	+35 ถึง +45	40 / 0	+35 ถึง +45
$> 3\text{–}6$	480 / 750	12	48 / 0	+42 ถึง +54	48 / 0	+42 ถึง +54
$> 6\text{–}10$	580 / 900	15	56 / 0	+48.5 ถึง +63.5	56 / 0	+48.5 ถึง +63.5
$> 10\text{–}18$	700 / 1,100	18	64 / 0	+55 ถึง +73	64 / 0	+55 ถึง +73
$> 18\text{–}30$	840 / 1,300	21	72 / 0	+61.5 ถึง +82.5	72 / 0	+61.5 ถึง +82.5
$> 30\text{–}50$	1,000 / 1,600	25	80 / 0	+67.5 ถึง +92.5	80 / 0	+67.5 ถึง +92.5
$> 50\text{–}80$	1,200 / 1,900	30	90 / 0	+75 ถึง +105	90 / 0	+75 ถึง +105
$> 80\text{–}120$	1,400 / 2,200	35	100 / 0	+82.5 ถึง +117.5	100 / 0	+82.5 ถึง +117.5
$> 120\text{–}180$	1,600 / 2,500	40	110 / 0	+90 ถึง +130	110 / 0	+90 ถึง +130
$> 180\text{–}250$	1,850 / 2,900	46	170 / 70	+147 ถึง +193	210 / 110	+187 ถึง +233
$> 250\text{–}315$	2,100 / 3,200	52	190 / 90	+164 ถึง +216	240 / 140	+214 ถึง +266
$> 315\text{–}400$	2,300 / 3,600	57	210 / 110	+181.5 ถึง +238.5	280 / 180	+251.5 ถึง +308.5
$> 400\text{–}500$	2,500 / 4,000	63	240 / 140	+208.5 ถึง +271.5	320 / 220	+288.5 ถึง +351.5

---

4. ตารางขนาดปลั๊กเกจสำเร็จรูปสำหรับรูมาตรฐาน H7 และ H8

รูคว้านและรูรีมเมอร์ในโรงงานเกือบทั้งหมดใช้พิกัดระบบรูมูลฐาน H7 (งานสวมละเอียด เช่น รูสวมเดือยบังคับตำแหน่ง บูช และตลับลูกปืนตัวเสื้อทั่วไป) หรือ H8 (งานสวมทั่วไป) ซึ่งมีขีดจำกัดล่าง $\text{LSL} = D$ พอดี ตารางด้านล่างคำนวณขนาดจริงของเกจเป็นมิลลิเมตรตาม ISO 1938-1 / JIS B 7420 เพื่อให้ช่างและฝ่าย QC ใช้เทียบไมโครมิเตอร์ตรวจเกจได้ทันทีโดยไม่ต้องบวกลบไมครอนเอง (ดูตารางพิกัดรูและเพลาเพิ่มเติมที่ ตารางพิกัดความเผื่อระบบงานสวม ISO 286)

4.1 ขนาดปลั๊กเกจสำเร็จรูปสำหรับรู H7 (หน่วย: มม.)

ขนาดรูระบุ	พิกัดรู H7 (มม.)	ด้านเข้า GO ใหม่ เล็กสุด–โตสุด (มม.)	ด้านเข้า GO ขีดจำกัดสึก (มม.)	ด้านไม่เข้า NO GO เล็กสุด–โตสุด (มม.)
Ø3 H7	$3.000\text{ – }3.010$	$3.0005\text{ – }3.0025$	$2.9985$	$3.0090\text{ – }3.0110$
Ø4 H7	$4.000\text{ – }4.012$	$4.0008\text{ – }4.0033$	$3.9985$	$4.0108\text{ – }4.0133$
Ø5 H7	$5.000\text{ – }5.012$	$5.0008\text{ – }5.0033$	$4.9985$	$5.0108\text{ – }5.0133$
Ø6 H7	$6.000\text{ – }6.012$	$6.0008\text{ – }6.0033$	$5.9985$	$6.0108\text{ – }6.0133$
Ø8 H7	$8.000\text{ – }8.015$	$8.0008\text{ – }8.0033$	$7.9985$	$8.0138\text{ – }8.0163$
Ø10 H7	$10.000\text{ – }10.015$	$10.0008\text{ – }10.0033$	$9.9985$	$10.0138\text{ – }10.0163$
Ø12 H7	$12.000\text{ – }12.018$	$12.0010\text{ – }12.0040$	$11.9980$	$12.0165\text{ – }12.0195$
Ø14 H7	$14.000\text{ – }14.018$	$14.0010\text{ – }14.0040$	$13.9980$	$14.0165\text{ – }14.0195$
Ø16 H7	$16.000\text{ – }16.018$	$16.0010\text{ – }16.0040$	$15.9980$	$16.0165\text{ – }16.0195$
Ø18 H7	$18.000\text{ – }18.018$	$18.0010\text{ – }18.0040$	$17.9980$	$18.0165\text{ – }18.0195$
Ø20 H7	$20.000\text{ – }20.021$	$20.0010\text{ – }20.0050$	$19.9970$	$20.0190\text{ – }20.0230$
Ø22 H7	$22.000\text{ – }22.021$	$22.0010\text{ – }22.0050$	$21.9970$	$22.0190\text{ – }22.0230$
Ø25 H7	$25.000\text{ – }25.021$	$25.0010\text{ – }25.0050$	$24.9970$	$25.0190\text{ – }25.0230$
Ø28 H7	$28.000\text{ – }28.021$	$28.0010\text{ – }28.0050$	$27.9970$	$28.0190\text{ – }28.0230$
Ø30 H7	$30.000\text{ – }30.021$	$30.0010\text{ – }30.0050$	$29.9970$	$30.0190\text{ – }30.0230$
Ø32 H7	$32.000\text{ – }32.025$	$32.0015\text{ – }32.0055$	$31.9970$	$32.0230\text{ – }32.0270$
Ø35 H7	$35.000\text{ – }35.025$	$35.0015\text{ – }35.0055$	$34.9970$	$35.0230\text{ – }35.0270$
Ø40 H7	$40.000\text{ – }40.025$	$40.0015\text{ – }40.0055$	$39.9970$	$40.0230\text{ – }40.0270$
Ø45 H7	$45.000\text{ – }45.025$	$45.0015\text{ – }45.0055$	$44.9970$	$45.0230\text{ – }45.0270$
Ø50 H7	$50.000\text{ – }50.025$	$50.0015\text{ – }50.0055$	$49.9970$	$50.0230\text{ – }50.0270$
Ø60 H7	$60.000\text{ – }60.030$	$60.0015\text{ – }60.0065$	$59.9970$	$60.0275\text{ – }60.0325$
Ø80 H7	$80.000\text{ – }80.030$	$80.0015\text{ – }80.0065$	$79.9970$	$80.0275\text{ – }80.0325$
Ø100 H7	$100.000\text{ – }100.035$	$100.0020\text{ – }100.0080$	$99.9960$	$100.0320\text{ – }100.0380$

4.2 ขนาดปลั๊กเกจสำเร็จรูปสำหรับรู H8 (หน่วย: มม.)

ขนาดรูระบุ	พิกัดรู H8 (มม.)	ด้านเข้า GO ใหม่ เล็กสุด–โตสุด (มม.)	ด้านเข้า GO ขีดจำกัดสึก (มม.)	ด้านไม่เข้า NO GO เล็กสุด–โตสุด (มม.)
Ø6 H8	$6.000\text{ – }6.018$	$6.0018\text{ – }6.0043$	$5.9970$	$6.0168\text{ – }6.0193$
Ø8 H8	$8.000\text{ – }8.022$	$8.0018\text{ – }8.0043$	$7.9970$	$8.0208\text{ – }8.0233$
Ø10 H8	$10.000\text{ – }10.022$	$10.0018\text{ – }10.0043$	$9.9970$	$10.0208\text{ – }10.0233$
Ø12 H8	$12.000\text{ – }12.027$	$12.0025\text{ – }12.0055$	$11.9960$	$12.0255\text{ – }12.0285$
Ø16 H8	$16.000\text{ – }16.027$	$16.0025\text{ – }16.0055$	$15.9960$	$16.0255\text{ – }16.0285$
Ø20 H8	$20.000\text{ – }20.033$	$20.0030\text{ – }20.0070$	$19.9960$	$20.0310\text{ – }20.0350$
Ø25 H8	$25.000\text{ – }25.033$	$25.0030\text{ – }25.0070$	$24.9960$	$25.0310\text{ – }25.0350$
Ø30 H8	$30.000\text{ – }30.033$	$30.0030\text{ – }30.0070$	$29.9960$	$30.0310\text{ – }30.0350$
Ø40 H8	$40.000\text{ – }40.039$	$40.0040\text{ – }40.0080$	$39.9950$	$40.0370\text{ – }40.0410$
Ø50 H8	$50.000\text{ – }50.039$	$50.0040\text{ – }50.0080$	$49.9950$	$50.0370\text{ – }50.0410$
Ø60 H8	$60.000\text{ – }60.046$	$60.0045\text{ – }60.0095$	$59.9950$	$60.0435\text{ – }60.0485$
Ø80 H8	$80.000\text{ – }80.046$	$80.0045\text{ – }80.0095$	$79.9950$	$80.0435\text{ – }80.0485$
Ø100 H8	$100.000\text{ – }100.054$	$100.0050\text{ – }100.0110$	$99.9940$	$100.0510\text{ – }100.0570$

---

5. ชั้นความแม่นยำปลั๊กเกจระบบอเมริกัน Class XXX ถึง ZZ (ASME B89.1.5)

มาตรฐานอเมริกัน ASME B89.1.5 แบ่งพิกัดความเผื่อเส้นผ่านศูนย์กลางของตัวเกจ ($t$) ออกเป็น 6 ชั้นความแม่นยำ ได้แก่ Class XXX, XX, X, Y, Z และ ZZ โดยตัวเลขพิกัดจะขยับตามช่วงขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของเกจ

กฎ 10% (10% Rule) ในการเลือก Class ของเกจ

เมื่อไม่ได้ระบุชั้นของเกจไว้บนแบบงาน การเลือกชั้นเกจตามระบบอเมริกันใช้กฎ 10%: พิกัดความเผื่อของตัวเกจรวมกันทั้งสองด้าน (ด้านเข้า $t$ + ด้านไม่เข้า $t = 2t$) ไม่ควรเกิน 10% ของพิกัดความเผื่อของรูชิ้นงาน ($T$) หรือคิดเป็นข้างละไม่เกิน $5\%$ ของ $T$ ($t \le 0.05\,T$) เพราะในระบบอเมริกันพิกัดเกจทั้งสองด้านวางอยู่ด้านในพิกัดรูโดยตรง หากใช้เกจหยาบเกินไป เกจจะกินพื้นที่พิกัดรูของฝ่ายผลิตจนแคบเกินความจำเป็น

ช่วงขนาด (นิ้ว)	ช่วงขนาด (มม.)	Class XXX ($\mu\text{m}$ / $\mu\text{in.}$)	Class XX ($\mu\text{m}$ / $\mu\text{in.}$)	Class X ($\mu\text{m}$ / $\mu\text{in.}$)	Class Y ($\mu\text{m}$ / $\mu\text{in.}$)	Class Z ($\mu\text{m}$ / $\mu\text{in.}$)	Class ZZ ($\mu\text{m}$ / $\mu\text{in.}$)
$0.010\text{–}0.825$	$0.254\text{–}20.96$	$0.25$ (10)	$0.51$ (20)	$1.02$ (40)	$1.78$ (70)	$2.54$ (100)	$5.08$ (200)
$>0.825\text{–}1.510$	$20.96\text{–}38.35$	$0.38$ (15)	$0.76$ (30)	$1.52$ (60)	$2.29$ (90)	$3.05$ (120)	$6.10$ (240)
$>1.510\text{–}2.510$	$38.35\text{–}63.75$	$0.51$ (20)	$1.02$ (40)	$2.03$ (80)	$3.05$ (120)	$4.06$ (160)	$8.13$ (320)
$>2.510\text{–}4.510$	$63.75\text{–}114.55$	$0.64$ (25)	$1.27$ (50)	$2.54$ (100)	$3.81$ (150)	$5.08$ (200)	$10.16$ (400)
$>4.510\text{–}6.510$	$114.55\text{–}165.35$	$0.84$ (33)	$1.65$ (65)	$3.30$ (130)	$4.83$ (190)	$6.35$ (250)	$12.70$ (500)
$>6.510\text{–}9.010$	$165.35\text{–}228.85$	$1.02$ (40)	$2.03$ (80)	$4.06$ (160)	$6.10$ (240)	$8.13$ (320)	$16.26$ (640)
$>9.010\text{–}12.010$	$228.85\text{–}305.05$	$1.27$ (50)	$2.54$ (100)	$5.08$ (200)	$7.62$ (300)	$10.16$ (400)	$20.32$ (800)
$>12.010\text{–}15.010$	$305.05\text{–}381.25$	$1.90$ (75)	$3.81$ (150)	$7.62$ (300)	$11.43$ (450)	$15.24$ (600)	$30.48$ (1200)
$>15.010\text{–}18.010$	$381.25\text{–}457.45$	$2.03$ (80)	$5.08$ (200)	$10.16$ (400)	$15.24$ (600)	$20.32$ (800)	$40.64$ (1600)
$>18.010\text{–}21.010$	$457.45\text{–}533.65$	$3.18$ (125)	$6.35$ (250)	$12.70$ (500)	$19.05$ (750)	$25.40$ (1000)	$50.80$ (2000)

พิกัดความกลม ความเรียว ความตรง และความหยาบผิวตาม ASME B89.1.5

นอกจากพิกัดเส้นผ่านศูนย์กลาง $t$ แล้ว ASME B89.1.5 ตารางที่ 1 และ 2 ยังกำหนดขีดจำกัดความคลาดเคลื่อนของรูปทรง (ความกลม ความเรียว หรือความตรง) ไว้ไม่เกิน ครึ่งหนึ่งของพิกัดเส้นผ่านศูนย์กลาง ($0.5 \times t$) และจำกัดความหยาบผิวเฉลี่ย $R_a$ ของผิวแล็ปตัวเกจไว้ตามตารางด้านล่าง

ชั้นความแม่นยำ	พิกัดรูแคบสุด $T_{\min} = 20\,t$ ตามกฎ 10% (ช่วง $\le 20.96$ มม. / $0.825"$)	ขีดจำกัดความกลม / เรียว / ตรง (ตารางที่ 2)	ความหยาบผิวสูงสุด $R_a$ ขนาด $\le 114.55$ มม. ($4.510"$)	ความหยาบผิวสูงสุด $R_a$ ขนาด $> 114.55$ มม. ($4.510"$)
Class XXX	$5.1\ \mu\text{m}$ ($0.0002"$)	$0.5 \times t$ (ครึ่งหนึ่งของ $t$)	$0.020\ \mu\text{m}$ ($0.8\ \mu\text{in.}$)	$0.025\ \mu\text{m}$ ($1.0\ \mu\text{in.}$)*
Class XX	$10.2\ \mu\text{m}$ ($0.0004"$)	$0.5 \times t$	$0.025\ \mu\text{m}$ ($1.0\ \mu\text{in.}$)	$0.050\ \mu\text{m}$ ($2.0\ \mu\text{in.}$)
Class X	$20.3\ \mu\text{m}$ ($0.0008"$)	$0.5 \times t$	$0.050\ \mu\text{m}$ ($2.0\ \mu\text{in.}$)	$0.100\ \mu\text{m}$ ($4.0\ \mu\text{in.}$)
Class Y	$35.6\ \mu\text{m}$ ($0.0014"$)	$0.5 \times t$	$0.100\ \mu\text{m}$ ($4.0\ \mu\text{in.}$)	$0.125\ \mu\text{m}$ ($5.0\ \mu\text{in.}$)
Class Z	$50.8\ \mu\text{m}$ ($0.0020"$)	$0.5 \times t$	$0.175\ \mu\text{m}$ ($7.0\ \mu\text{in.}$)	$0.175\ \mu\text{m}$ ($7.0\ \mu\text{in.}$)
Class ZZ	$101.6\ \mu\text{m}$ ($0.0040"$)	$0.5 \times t$	$0.200\ \mu\text{m}$ ($8.0\ \mu\text{in.}$)	$0.225\ \mu\text{m}$ ($9.0\ \mu\text{in.}$)

---

6. ชนิดของเกจตรวจรูและมิติตัวเกจมาตรฐาน (Taperlock / Trilock)

เมื่อรูมีขนาดใหญ่ขึ้น เกจทรงกระบอกตันทั้งก้อนจะมีน้ำหนักมากจนถือตรวจด้วยมือไม่ได้ เพราะน้ำหนักของตัวเกจเองจะกดเบียดผนังรูและทำให้สูญเสียความรู้สึกสัมผัส (Feel) มาตรฐาน ISO 1938-1 ตารางที่ 1 และ JIS B 7420 ตารางที่ 2 จึงเปลี่ยนรูปทรงของเกจตามขนาดรู

6.1 การเลือกชนิดเกจตรวจรูตามขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง

รหัสชนิด (ISO 1938-1)	ชื่อชนิดของเกจตรวจรู	ช่วงขนาดตาม JIS B 7420	เหตุผลทางกลและลักษณะการใช้งาน
ชนิด A	ปลั๊กเกจทรงกระบอกเต็ม (Full form cylindrical plug gauge)	ด้านเข้า $\le 120$ มม. ด้านไม่เข้า $\le 10$ มม.	สัมผัสผนังรูทั้งรอบ ตรวจครบตามหลักของเทย์เลอร์; ช่วง $\le 50$ มม. ใช้ก้านเรียว Taperlock ช่วง $> 50\text{–}120$ มม. ใช้หัว Trilock
ชนิด B	แท่งปาดข้าง (Segmental cylindrical bar gauge)	ด้านเข้า $> 120\text{–}315$ มม. (งานแข็งเกร็ง)	ปาดสองข้างเหลือผิวทรงกระบอกสองส่วนตรงข้ามกัน เพื่อลดน้ำหนักให้ถือตรวจรูใหญ่ได้โดยไม่ฝืน
ชนิด C	แท่งปาดข้างผิวเกจสั้น (Segmental bar gauge with reduced surfaces)	ด้านไม่เข้า $> 10\text{–}315$ มม.	ปาดแคบและสั้นกว่าชนิด B ใช้เป็นด้านไม่เข้าเพื่อตรวจขนาดสองจุดทีละแนวรอบรู (ตรวจความรีของรูได้)
ชนิด D / E	ปลั๊กเกจทรงกลมเต็ม (D) และทรงกลมปาดข้าง (E)	(ใช้ตรวจรูใหญ่หรือรูลึก)	ขอบนอกเป็นผิวโค้งทรงห่วงยาง (Torus) สัมผัสผนังรูเป็นวงกลมวงเดียว จึงสอดเข้ารูได้โดยไม่ติดขัดแม้วางเอียงเล็กน้อย
ชนิด F	แท่งหน้าเรียบ (Bar gauge)	—	มีผิววัดเป็นระนาบขนานสองฝั่ง ใช้ตรวจความกว้างของร่องหรือช่อง
ชนิด G	แท่งปลายทรงกลม (Rod gauge with spherical ends)	เกิน $315\text{ ถึง }500$ มม. (ภาคผนวกให้ขนาดตั้งแต่ $> 80$ มม.)	แท่งยาวที่เจียรปลายทั้งสองเป็นผิวทรงกลม สัมผัสผนังรูสองจุด ใช้ตรวจรูขนาดใหญ่ที่มีน้ำหนักเบาที่สุด

6.2 มิติตัวเกจและด้ามจับแบบก้านเรียว (Taperlock) และแบบสามเขี้ยว (Trilock)

ทำไมจึงต้องทำตัวเกจด้านเข้า ($K_1$) ให้ยาวกว่าด้านไม่เข้า ($K_2$) เสมอ?

1. ด้านเข้า (GO) ต้องยาว เพื่อให้ครอบคลุมความยาวของรูและตรวจทั้งขนาด ความตรง และความกลมของรูตามหลักของเทย์เลอร์ และเพื่อให้มีพื้นที่ผิวรับการเสียดสีมากพอไม่ให้สึกเร็ว
2. ด้านไม่เข้า (NO GO) ต้องสั้น เพราะทำหน้าที่ตรวจขนาดโตสุดแบบจุดต่อจุดที่ปากรูและลดน้ำหนักที่ปลายด้าม นอกจากนี้ความต่างของความยาว (ควบคู่กับปลอกสีแดงหรือการปาดมุมที่ด้าน NO GO) ยังช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานแยกด้าน GO และ NO GO ออกได้ทันทีแม้มองด้วยหางตา

ตารางมิติปลั๊กเกจแบบก้านเรียว Taperlock (ช่วง Ø1 ถึง 50 มม. — JIS B 7420 ภาคผนวก ตารางที่ 1)

ช่วงขนาดระบุ $d$ (มม.)	เบอร์ด้ามจับ (Handle No.)	ความยาวด้านเข้า $K_1$ (มม.)	ความยาวด้านไม่เข้า $K_2$ (มม.)	ก้านเรียว 1:50 $d_2 \times L_3$ (มม.)	ความยาวตัวเกจ $L_1$ / $L_2$ (มม.)	ความยาวรวมประกอบด้าม $L$ (มม.)
$1\text{ ถึง }3$	No. 1	6	4.5	$4 \times 13$	$21\text{ / }19.5$	62.5
$> 3\text{ ถึง }6$	No. 2	10	6	$5 \times 15$	$28\text{ / }24$	78
$> 6\text{ ถึง }10$	No. 3	14	8	$6.5 \times 17$	$35\text{ / }29$	97
$> 10\text{ ถึง }14$	No. 4	18	10	$8 \times 19$	$41\text{ / }33$	112
$> 14\text{ ถึง }18$	No. 5	20	11	$10 \times 22$	$47\text{ / }38$	124
$> 18\text{ ถึง }24$	No. 6	22	12	$13 \times 25$	$53\text{ / }43$	136
$> 24\text{ ถึง }30$	No. 6	24	14	$13 \times 25$	$55\text{ / }45$	140
$> 30\text{ ถึง }40$	No. 7	28	15	$17 \times 29$	$64\text{ / }51$	162
$> 40\text{ ถึง }50$	No. 7	32	18	$17 \times 29$	$68\text{ / }54$	169

ตารางมิติปลั๊กเกจแบบสามเขี้ยวกลับด้านได้ Trilock (ช่วงเกิน 50 ถึง 120 มม. — JIS B 7420 ภาคผนวก ตารางที่ 2)

เมื่อเส้นผ่านศูนย์กลางเกิน 50 มม. ก้านเรียวจะรับแรงบิดและน้ำหนักหัวเกจได้ไม่มั่นคง มาตรฐานจึงเปลี่ยนเป็นระบบ Trilock (Reversible) ซึ่งเจาะรูทะลุกลางตัวเกจแล้วขันยึดกับด้ามด้วยสกรู โดยมีเขี้ยว 3 ขาขบกับร่องบากทั้งสองหน้า เมื่อปลายหน้าของเกจ GO สึกจากการจ่อนำเข้ารู ช่างสามารถคลายสกรูแล้ว พลิกกลับด้านตัวเกจ เพื่อนำปลายอีกฝั่งที่ยังไม่สึกออกมารับงานต่อได้ทันที

ช่วงขนาดระบุ $d$ (มม.)	เบอร์ด้ามจับ (Handle No.)	ความยาวตัวเกจ ด้านเข้า $K$ (มม.)	ความยาวตัวเกจ ด้านไม่เข้า $K$ (มม.)	ความยาวรวม แบบสองด้าน $L$ (มม.)	ความยาวรวมแบบแยกด้าม ด้านเข้า / ด้านไม่เข้า (มม.)
$> 50\text{ ถึง }65$	No. 8	32	19	183	$152\text{ / }139$
$> 65\text{ ถึง }80$	No. 8	35	19	186	$155\text{ / }139$
$> 80\text{ ถึง }100$	No. 9	35	22	209	$165\text{ / }152$
$> 100\text{ ถึง }120$	No. 9	38	22	212	$168\text{ / }152$

6.3 วัสดุ ความแข็ง และความหยาบผิวของตัวเกจ

หากตัวเกจอ่อนเกินไปจะสึกหรอเร็วและเป็นรอยครูดเมื่อเสียดสีกับรูชิ้นงาน และหากผิวเกจหยาบ ยอดคลื่นความหยาบจะถูกบี้เรียบในการสอดตรวจเพียงไม่กี่ครั้งแรกจนขนาดเกจหดตัวลงอย่างรวดเร็ว มาตรฐานทั้งสามจึงกำหนดสเปกวัสดุและผิวเกจไว้ดังนี้

คุณสมบัติของตัวเกจ	ISO 1938-1:2026 (ข้อ 5)	JIS B 7420:1997 (ข้อ 7)	ASME B89.1.5-1998 (ข้อ 3)
วัสดุตัวเกจ	เหล็กกล้าชุบแข็ง หรือวัสดุต้านการสึกหรอ (คาร์ไบด์/เซรามิก) ที่อบคืนไฟและทำ Stabilization แล้ว	เหล็กกล้าเครื่องมือผสม SKS3 (ตาม JIS G 4404) หรือวัสดุที่เทียบเท่า/ดีกว่า	เหล็กกล้าเครื่องมือเกรดสูง คาร์ไบด์ เซรามิก หรือชุบโครเมียมที่ผ่านการทำ Stabilization
ความแข็งผิววัดงาน	$\ge 670\text{ HV30}$ (ประมาณ $\ge 58\text{ HRC}$)	$\ge 700\text{ HV}$ (ประมาณ $\ge 60\text{ HRC}$)	$\ge 60\text{ HRC}$ (หรือเทียบเท่า)
ความหยาบผิว $R_a$	แนะนำไม่เกิน $10\%$ ของพิกัด $H$ (ปกติ $R_a \le 0.2\ \mu\text{m}$)	$\le 10\%$ ของพิกัด $H$ และต้องไม่เกิน $0.2\ \mu\text{m}$	ตามชั้นความแม่นยำ: $0.020\ \mu\text{m}$ (XXX) ถึง $0.225\ \mu\text{m}$ (ZZ)
อุณหภูมิอ้างอิง	$20\ ^\circ\text{C}$ (สัมประสิทธิ์การขยายตัวของเหล็กกล้า $\approx 11.5 \times 10^{-6}\ \text{K}^{-1}$)	$20\ ^\circ\text{C}$	$20\ ^\circ\text{C}$ ($68\ ^\circ\text{F}$)

อันตราย ผลของอุณหภูมิและการจับตัวเกจด้วยมือเปล่า

เหล็กกล้าขยายตัวประมาณ $11.5\ \mu\text{m}$ ต่อความยาว $1\text{ เมตร}$ ต่อ $1\ ^\circ\text{C}$ สำหรับปลั๊กเกจขนาด $\varnothing 50\text{ H7}$ หากช่างกำตัวเหล็กของเกจด้วยมือเปล่า ($35\ ^\circ\text{C}$) จนตัวเกจอุ่นขึ้นกว่าชิ้นงานเพียง $6\ ^\circ\text{C}$ เส้นผ่านศูนย์กลางของเกจจะขยายตัวขึ้นราว $50 \times 10^{-3} \times 11.5 \times 6 \approx \mathbf{3.5\ \mu\text{m}}$ ซึ่งเท่ากับระยะเผื่อสึก $z$ ทั้งหมดของเกจ! ดังนั้นต้องจับที่ด้ามฉนวนเท่านั้น และเมื่อตรวจงานอะลูมิเนียม ($\alpha \approx 23 \times 10^{-6}\ \text{K}^{-1}$) ต้องปล่อยให้ชิ้นงานและเกจปรับอุณหภูมิเท่ากันก่อนตรวจวัดเสมอ